Originele Duitse bunker op domein Maria Middelares te Gent

Uitwendige kenmerken.
Het betreft hier een Duitse LS-bunker (Luftschütz bunker) uit de Tweede Wereldoorlog.
Origineel behoorde de bunker bij de uitgebreide structuur die het Duitse Vliegveld van Sint Denijs Westrem was.

In dezelfde buurt stonden origineel drie gelijkaardige bunkers. Er stond nog een tweede bunker op hetzelfde terrein van Maria Middelares. Hiernaast ziet u nog een foto van dit exemplaar van voor zijn afbraak voor de verbredingswerken van de brug aan Maria Middelares in 2004 (Foto: Gentse Stadsarchief). Het derde exemplaar stond langs de Derbystraat en is eveneens reeds geruime tijd afgebroken.

Het dak van de nog bestaande bunker is uitgewerkt als een vlak balkon en is mogelijks bezet geweest met Duits luchtdoelschut ter bescherming van de luchthaven.
Voor de rest was dit een bunker die geen defensieve functie had. Waarschijnlijk was het enkel een schuilplaats voor de ingekwartierde soldaten tijdens eventuele luchtaanvallen.
Doordat de bunker in een berm grond verborgen zit, springt hij heden ten dage niet echt in het oog, op de toegang na.

luchtfoto lokatie bunker Maria Middelares

Structuur.
De bunker heeft een geknikte ingang, origineel voorzien van de dubbele deur om binnen te komen. Het sas is dus vrij identiek aan dit van de bunkers van bruggenhoofd Gent.
Het sas zelf komt uit in een grote ruimte.
Naast het sas is nog een kleine met bakstenen inwendig bijgebouwde stapelplaats voor vermoedelijke stockage van voedsel en de allernoodzakelijkste zaken. In dit kamertje zit ook een putje voorzien. Mogelijks was dit een waterput of afvoersysteem voor vuil water.
Aan de overkant van de kamer vindt men opnieuw nog eens een dubbele geknikte tweede toegang die uitkomt op de zijkant van de bunker.
Naast deze tweede in- of uitgang is nog een merkwaardig soort van afwateringsputje of sterfputje dat heden vol ligt met allerlei rommel.
Opmerkingen.
De bunkers hadden enkele kenmerken die typisch waren voor Duitse bunkers uit die tijd. Ze waren gebouwd volgens de bunkerstructuren die men kan terugvinden in de rest van de Westwall.
Zo waren de wanden gezet met de typische betonstenen. Ik weet nu niet of de ganse muurdiktes met dergelijke stenen gezet zijn. Voor zover ik op foto's van afbraak kan zien is dit voor de bunkers van de Hollandstelling wel het geval. Ik vermoed dat het enkel de buiten- en binnenkant van de wanden zal zijn die in deze stenen gemetst zijn. De stenen zullen dan allicht gebruikt zijn als blijvende coufrage voor het gieten van de rest van de betonnen muren.
De nog bestaande bunker heeft afmetingen van 12.80 meter op 9.50 meter. De wanden zijn maar liefst 2.50 meter dik wat dus wel heel wat dikker is dan deze van de bunkers van bruggenhoofd Gent.
Aan het plafond ziet men zware ijzeren liggers met daartussen ijzeren platen.
De voorkant is de bunker zeer merkwaardig uitgewerkt als een soort oude tempel met een zestal ronde zuilen en een ornament. De zij- en achterkanten zitten grotendeels verborgen in een berm grond die sterk overgroeid is met planten allerhande.
Op de hoeken bovenaan stonden mooie uitgehouwde bloemenvazen waarvan er nog enkele op de structuur staan. De ontbrekende liggen vrij kort tegen de bunker op het terrein verspreid. Tussen de vazen waren langwerpige betonnen bloembakken.
Het geheel was dan omgeven met een fraaie smeedijzeren ballustrade.
In tegenstelling tot veel Duitse bunkers zijn deze toch vrij fraai afgewerkt met bloembakken en ornamenten die element bunker wel verminderen. Hierdoor is deze betonnen structuur toch minder storend in het landschap en de huidige bestaande bebouwing.

Gebruikte bronnen voor foto's en teksten:

Het Vliegveld van Sint Denijs Westrem tijdens Wereldoorlog I en II door Georges Antheunis - Heemkring Scheldeveld - jaarboek XXXVI 2007.

Routebeschrijving om deze bunker te vinden

Het bunkertje ligt in de voortuin van het ziekenhuis Maria Middelares te Sint Denijs Westrem. Men moet om hem eenvoudig te vinden wel de ingang nemen langs de Kortrijksesteenweg. Dan ligt de bunker op de linker kant verborgen onder het groen, kortbij een vijvertje. De ingang ligt langs het verharde wegeltje dat langs het gebouw van de kliniek loopt.
De bunker is bij momenten vrij toegankelijk. Toen ik hem bezocht was hij volledig open. Van anderen heb ik al gehoord dat hij soms afgesloten is en op slot is.

Bijhorende foto's

Dit is de ingang die men moet nemen om de bunker het gemakkelijkst terug te vinden. Hij staat op de linker kant van deze ingang.

Zo kan men het bunkertje onopvallend zien liggen langs de verharde wegen langs het hoofdgebouw, het originele kasteel.

Externe foto van de toegang van dit bunkertje. Op deze foto ziet u duidelijk de zuilengallerij en de mooie bloemenvazen op de hoeken van de structuur.

Zicht op de toegang en de zuilengallerij. In de winter kunt u dit bunkertje allicht ook veel beter fotograferen daar het in de zomer zwaar overgroeid zit in het groen.

Heden is het bunkertje afgesloten met een eenvoudige houten deur met een cilinderslot dat soms wel eens vast durft te zijn. U ziet echter vooraan duidelijk dat er nog een zwaardere gepantserde deur heeft gezeten die ondertussen wel verdwenen is. U ziet ook duidelijk de zigzagstructuur van de toegang om rechtstreeks vuur in de grote bunkerkamer te vermijden via de ingang.

Dit is een foto van de binnenkant van de bunker. Dit is getrokken van juist achter de deur van de hoofdingang. U ziet achteraan rechts de tweede in- of uitgang. Men ziet ook duidelijk het typische betonstenenmotief doorkomen aan de binnenkant onder de aangebrachte cementeerlaag. Het plafond is een aaneensluiten van stalen liggers en stalen platen onder de dikke laag van het beton.

Dit is een foto getrokken vanaf de tweede ingang. Rechts ziet u de lokatie waar de eerste foto getrokken is. Links is een apart in de bunker bijgemetst kamertje, afsluitbaar van de rest met een aparte deur. Dit was allicht een bergkamertje in de bunker. Links aan de muren ziet u ook nog buizen uitkomen. Dit was vermoedelijk voor het plaatsen van een kachel die tevens ook kon dienen als bakplaat.

Binnenkant van bijgemetste berghok. U merkt duidelijk de liggers voor de rekken. Ook ziet men overal elektriciteitsbedrading lopen wat doet vermoeden dat de bunker wel degelijk voorzien was van stroom.

Zicht op de tweede toegang van de bunker, goed verborgen in de rechter zijkant van de bunker.

Trap op linker kant van de bunker die ons naar het terras leidt op het dak van de bunker. De trap loopt mee met de berm grond die de bunker beschermd.

Dit prachtige ornament is van de bovenkant van de bunker met der tijd op de trap gevallen.

Aan de achterkant zit de bunker volledig verborgen in een berm van grond.

Rechter zijkant van de bunker met de tweede toegang (mogelijks nooduitgang).

Een fraai terras op het dak van de bunker. Er is zelfs een fraaie ballustrade vooraan zichtbaar. Rechts ziet u de speciale ornamenten en betonnen lange bloembakken.

Detail van de betonnen bloembakken.

Bovenkant van pagina

Home

Vestingen directe omgeving Gent