Andere militair getinte structuren regio Oost-Vlaanderen

beperkte lijst hieronder

Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Schuilplaatsen voor havenarbeiders Gentse kanaalzone uit de koude oorlog

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Algemene beschrijving Hollandstellung

Reeds geïnventariseerde zones

Gedeelte gebouwd door de Duitse Marine tussen Knokke en Maldegem

Knokke Heist (+Zweitestellung WO II)

Westkapelle

Lapscheure

Moerkerke

Middelburg

Maldegem

Middelburg

Maldegem (+Zweitestellung WO II)

Sint Laureins (+ Zweitestellung WO II)

Philippine (NL) - Sas Van Gent (NL) - Sluiskil (NL) (Enkel Zweitestellung WO II)

Adegem

Eeklo

Lembeke

Oosteeklo

Ertvelde

Kluizen

Gent - 't Zandeken

Assenede

Sint Kruis Winkel

Mendonk

Zaffelare

Eksaarde

Moerbeke Waas

Sinaai

Stekene

Kemzeke

Sint Gillis Waas

Vrasene

De Hollandstellung - Inventarisatie van deze bunkerlinie op grondgebied Sint Gillis Waas

De regio Sint Gillis Waas bevindt zich in het stuk dat door de Duitse bezetter tijdens WO I minder gevreesd werd voor een geallieerde inval. Dit is namelijk de zone van het kanaal Gent - Terneuzen tot in Vrasene waar de linie aansluit bij reeds bestaande verdedigingsstelsels tussen de oude fortengordel rond Antwerpen, meer specifiek de lijn Steendorp - Vrasene.

De bunkers die men hier terugvindt zijn allen gebouwd door de Duitse Landmacht en gebouwd in een soort van Prefab betonblokken (Formsteine genaamd).

De bunkers op Sint Gillis Waas sluiten rechtstreeks aan bij deze op Kemzeke en zijn een vervollediging van deze van de lijn gevormd vanuit Mendonk. De noordgrens wordt hier gevormd door oude tramlijn, heden nog terug te vinden als Spoorzate en heden uitgewerkt als een fietspad. Vanaf de Holstraat komt er opnieuw een gracht, de Watergang, te liggen langs deze Spoorzate en deze zal de noordgrens vormen voor de aansluiting tussen Kemzeke en Sint Gillis Waas voor deze bunkerlijn. Enkel wijkt de eerste bunker op de Reepstraat hier nog iets van af, deze blijkt nog voor deze waterloop te liggen, iets noordwestelijk ervan. In feite blijken alle bunkers hier zuidelijk van de huidige E34 te liggen die men voor een bunkerlinie gebouwd in 1916 toch moeilijk als noordgrens kan gaan beschouwen. Mogelijks heeft deze E34 natuurlijk wel een originelere duidelijke grens verdoezeld en heden onzichtbaar gemaakt. Vanaf hier is dan ook een andere grens als deze eerder gemelde "Watergang" moeilijk te vinden.

Vanaf Mendonk vindt men de linie ook terug als een enkele in lijn opgestelde bunkerlijn. Enkel vindt men hier en daar een zwaarder uitgewerkt model van bunker terug, iets zuidelijker dan de rest dat als commandopost voor een ganse regio diende door te gaan. Dit is ook op Sint Gillis Waas het geval met de bunker op de Sint Niklaasstraat nr 56. Wel is de bunker die daar als commandopost wordt gevonden identiek en maar even groot dan de rest van de bunkers op Sint Gillis Waas. Het betreft een standaard voorpostbunker.

Bij de inventarisatie uitgevoerd in 1921 telde men op grondgebied Sint Gillis Waas 5 bunkers. Dit was in 1935 nog altijd zo.

Omdat de eigen telling uit het boek "De Hollandstellung" van Hans Sakkers zeker niet de volledige lijn onderzocht, is de telling die daar in terug te vinden is, ook zeer irrelevant om als referentie te gebruiken, wat dan ook niet is gebeurd. Wel zijn de vermelde locaties uit het boek mee opgenomen in de zoektocht die in dit geval wel in eerste instantie de volledige linie besloeg tussen Maldegem en Vrasene (grondgebied Oost-Vlaanderen).

Hieronder alvast de situatie van structuren door www.bunkergordel.be teruggevonden, Mocht u er meer info over kunnen geven over ontbrekende zaken, aarzel niet dit door te geven op info@bunkergordel.be.

Elk aangeduid bunkertje werd informatief van een eigen veronderstelde indeling voorzien omdat de oude reeds bestaande indelingen vrij onlogisch zijn en er blijkbaar types worden uitgevonden bij de vleet zonder dat ze soms nog van elkaar onderscheidbaar zijn. Er zullen later nog gedetailleerde bunkerfiches worden toegevoegd van de bunkertjes die tijdens de zoektocht ook in de mate van het mogelijke in detail gefotografeerd worden.

Alle onderstaande luchtfoto's zijn afkomstig van Google Earth.

De teruggevonden locaties werden om de deze telling iets visueler te maken van een aparte kleur voorzien. Deze kleuren werden toegepast op onderstaande foto's:

  • Hollandstellung bunkers opgetrokken door de Duitse landmacht - Donkerblauw. Hiervan werden er op basis van de eigen inventarisatie voorlopig nog 4 structuren teruggevonden van de 5 die er in 1935 op dit grondgebied nog werden vastgesteld.
  • In 1935 telde men op dit grondgebied 5 bunkers niet verder gespecifieerd qua type. In die gevallen dient men het meestal te gaan bestempelen als voorpostbunkers, wat de 4 nog teruggevonden bunkers ook zijn. De vermiste bunker zal allicht wel te zoeken zijn in de zone tussen Kemzeke (bunker langs Spoorzate) en de eerste bunker op Sint Gillis Waas (aan de Reepstraat) omdat hier toch opnieuw een vrij groot gat zonder bunkers kan teruggevonden worden. Vanaf daar sluiten de bunkers weer vlot aan zonder merkwaardig grotere gaten. Enkel de bunker op de Sint Niklaasstraat ligt meer achteruit en is allicht opnieuw als een commandobunker achter de hoofdlijn te beschouwen..
  • Gekende gesloopte structuren werden in het Rood aangeduid. Hiervan zou er op Sint Gillis Waas dus wel eentje kunnen zijn maar die locatie is op het moment nog totaal onduidelijk.
  • Hollandstellung bunkers die reeds vermeld werden op vorige foto's, zijn bij herhaling in het Oranje aangeduid.
  • Voorlopig zijn er mij geen nog te onderzoeken verdachte locaties meer gekend op dit grondgebied.

De loop van de Hollandstellung in grote lijnen op een kaartje van Sint Gillis Waas

Sint Gillis Waas

1. SG L 01 Voorpostbunker - Reepstraat 73 - 75, tussen vervallen stallen van een boerderij
2. SG L 02 Commando - Voorpostbunker - Sint Niklaastraat 56, achterhoek bebouwing in weiland
3. SG L 03 Voorpostbunker - Okkevoordestraat 26 - 26a in weiland
4. SG L 04 Voorpostbunker - Vossestraat 6 bij hoeve

Sint Gillis Waas zal qua terug te vinden bunkers allicht vrij volledig zijn alhoewel zeker niet uit te sluiten valt dat het ontbrekende gevalletje tussen Kemzeke en Sint Gillis Waas nog hier of daar mocht opduiken. De aangeduide locaties zijn zeker ook vrij juist aangeduid.

Als uzelf nog aanvullingen of correcties weet ten opzichte van bovenstaande reeks bunkers op grondgebied Sint Gillis Waas, gelieve dit dan door te geven, zodat toch eindelijk eens een volledige inventarisatie van wat nog van deze linie bestaat, zou gekomen worden. Gelieve in dat geval te mailen op info@bunkergordel.be. Alvast bedankt voor uw medewerking.

Gebruikte externe bronnen: Boek: "De Hollandstellung - Hans Sakkers, Johan den Hollander en Ruud Murk".

De inventaris van de Dienst Erfgoed van de Hollandstellung.