Vestingsbouw directe omgeving Gent.

Overzicht van de schuilbunkers ooit gebouwd in de Gentse haven:

• bunker 1: Handelsdok - kaai 6/7.
• bunker 2: Afrikalaan - kaai 13.
• bunker 3. Afrikalaan - kaai 14b.
• bunker 4. Koopvaardijlaan - kaai 17.
• bunker 5. Terneuzenlaan - kaai 19a.
• bunker 6. Voorhavenlaan - kaai 20.
• bunker 7. Voorhavenlaan - kaai 25.
• bunker 8. Meulestedekaai/Port Arthurlaan - kaai 27.
• bunker 9. Port Arthurlaan - kaai 32.
• bunker 10. Goolestraat - kaai 34.
• bunker 11. Port Arthurlaan - kaai 36a.
• bunker 12. Port Arthurlaan - kaai 36a.
• bunker 13. Rigakaai - kaai 41. (afgebroken in 1988)
• bunker 14. Rigakaai - tussen kaai 38 en 44. (afgebroken in 1988)
• bunker 15. Noordkaai Zuiddarsen - kaai 50.
• bunker 16. Zuidkaai Middendarsen - kaai 55.
• bunker 17. Henri Farmanstraat - kaai 58.
• bunker 18. Noordkaai Middendarsen - kaai 61.
• bunker 19. Noordkaai Noorddarsen - kaai 72.
• bunker 20. Zuidkaai Noorddarsen - kaai 67.

Korte beschrijving en historische schets in de tijd van de schuilbunkers in de Gentse Haven.

Tot op de dag van vandaag heb ik in de Gentse Haven 5 gelijkaardige ondergrondse schuilbunkers kunnen terugvinden. Uit andere informatie is ondertussen gebleken dat dit vijf schuilkelders zijn uit een totaal van origineel 20 schuilbunkers die ooit rondom de Gentse haven gebouwd zijn na Wereldoorlog II, in de steeds meer aangroeiende koude oorlog. Ze zijn gebouwd in opdracht van de Directie Civiele Bescherming van het Ministerie van Binnenlandse Zaken in het kader van de passieve luchtbescherming. Er wordt in de toekomst nog gekeken om de nog niet teruggevonden exemplaren op te sporen. Weet u er zelf nog staan dien nog niet vermeld zijn, mag u mij ook altijd contacteren. Het ene bunkertje verkeerd al in betere staat dan de andere. Over het algemeen is hun toestand echter verbazend goed omdat ze praktisch allen nog afgesloten zijn. Sommige keldertjes zijn praktisch, zelfs wat meubilair betreft, zo goed als intakt.

Het meest verbazende is dat de meeste keldertjes zo goed als volledig droog staan binnenin. Dit is wel uiterst verbazend daar ze toch ongeveer met hun begane grond een 3 à 4 meter onder het maaiveld zitten van het buitenterrein. Daarnaast zijn ze telkens nog eens gelegen kort bij dokken waardoor het water nooit veraf is. Verbazend dat deze structuren na al die jaren nog zo goed als poederdroog zijn binnenin.

De schuilkeldertjes zijn opgetrokken in gewapend beton en de muren zijn zo een 50 à 60 centimeter dik. Ze hebben allen 2 in- en uitgangen aan beide kanten van de bovenstructuur. Daarnaast hebben ze aan elke kant ook nog een nooduitgang. De standaardkelders zijn ongeveer 51 m² groot en boden in normale omstandigheden schuilplaats aan 62 personen. Het grootste gedeelte van de bunkertjes waren aangesloten op het stroomnet op enkele allicht meer afgelegen exemplaren na. Ze waren eveneens voorzien om verwarming en sanitiare voorzieningen te kunnen opstellen (Deze waren er wel niet standaard in aanwezig). Men vindt er in bestaande geschriften tot op heden weinig terug, vooral allicht omdat deze geschriften zich beperken tot WO I en WO II. Ook zijn deze schuilbunkertjes tot op heden nog altijd niet officieel buiten gebruik gesteld alhoewel ze al tientallen jaren niet meer worden onderhouden. Voor verschillende exemplaren werd door het stad Gent reeds een sloopvergunning afgeleverd. Ondanks het bestaan van deze sloopvergunningen zijn nog verschillende exemplaren die er onder vallen, tot op de dag van vandaag nog niet afgebroken.

De bunkertjes zijn qua indeling en opbouw allen praktisch volledig identiek. Hieronder vindt u een schets zoals ik hem zelf heb kunnen opstellen aan de hand van visuele vaststellingen. De afmetingen zijn allen schattingen, net zoals de volledige schets die zeker niet in detail afgemeten en uitgetekend is.

(Bron: Gedeeltelijk http://gent-door-de-jaren/index.php)

Het opstellen van een plannetje valt niet zo best mee daar de structuur nogal gespiegeld is opgebouwd. Ook kruisen verschillende structuren elkaar op verschillende niveau's wat het uittekenen niet zo eenvoudig maakt.

Boven de grond ziet men enkel een klein gebouwtje met 2 deurtjes, nogal diep in het gebouwtje zittend, elk aan een andere kant van het gebouwtje. Deze deurtjes zijn de twee hoofdtoegangen van de kelder en komen beiden uit in dezelfde structuur onder de grond. Na de deurtjes vindt men een bocht van 90° waarna een vrij stijle en diepe trap volgt naar beneden (grijs op plannetje). Verderop komt men op een tussenplatformpje waarna nog een laatste vier trappen volgen tot op het grondniveau van de kelder. De trap aan de andere kant verloopt net identiek maar gespiegeld ten opzichte van de eerste trap.

Recht over waar de trap uitkomt in het keldertje bevindt zicht telkens een nooduitgang uit de kelder door middel van stijgijzers in de muur. Bovenaan wordt dit afgesloten met een vierkant metalen deksel (bij sommige bunkers gewoon aan de buitenkant zichtbaar).

Daarna bevindt men zich in een rechthoekige structuur (met afgesneden hoeken). Aan de buitenzijden stonden overal groene bankjes. Ook aan de binnenkanten waren op de meeste plaatsen bankjes voorzien.

Vlak naast waar de trap beneden aankomt in de kelder is aan beide kanten een metalen deur te vinden. Dit geeft uit op een klein kamertje onder de trap. Er is zelfs nog eens een kleiner metalen deurtje in dit kamertje dat nog eens op zijn beurt uitgeeft op een nog kleinere en zeker minder hoge ruimte onder de trap.

De bunkertjes waren volledig geëlektrificeerd en volledig voorzien van verlichting. Ook was er ventillatie voorzien naar de kelder beneden al was dit op basis van vrije ventillatie en niet door middel van ventillatoren.

Mocht u nog meer van deze bunkertjes in de Gentse haven weten staan, mag u mij steeds contacteren. Ik sluit namelijk zeker niet uit dat er nog zijn. Heeft u nog oudere foto's van vroeger van dezelfde bunkertjes, zijn deze zeker ook altijd welkom als aanvulling (scans zijn voldoende, ik hoef de originelen niet. info@bunkergordel.be