Home

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Opnieuw een bunkertje van Bruggenhoofd Gent onder de sloophamer te Schelderode, ondanks negatief advies van de dienst Erfgoed. (25/3/2011).

De Problematiek van opnieuw een gesloopt bunker van bruggenhoofd Gent. We zijn nog met 183.

Opnieuw heeft het vertrouwen in onze gemeentebesturen die toch vaak de indruk geven geweldig geinteresseerd te zijn in het behoud van het militaire erfgoed op hun eigen grondgebied, een flinke knauw gekregen.

In de periode van 11 tot 23 maart, ging het eenkamers-mitrailleurbunkertje D11 te Schelderode onder de sloophamer. Ondanks de projecten die de gemeente Merelbeke dit jaar zelf wil opzetten rond de bunkerlinie Bruggenhoofd Gent in het kader van de "Open Monumentendag" rond het thema "Conflict", geeft hetzelfde gemeentebestuur, ondanks een "negatief advies" van de dienst Erfgoed voor deze sloop, toch een sloopvergunning uitgereikt.

Het bunkertje werd zoals u hieronder kunt zien, op de funderingsplaat na die in de ondergrond is blijven zitten, volledig gesloopt.

Na het vernemen en de eerste bevestiging te zien van een sloop werd onderstaande mail gestuurd in de richting van de burgemeester en schepencollege te Merelbeke. Dit schrijven werd ook nog eens aangetekend in de richting van het gemeentebestuur gestuurd omdat men toch officieel zou verplicht worden te antwoorden op de gestelde vragen. Hieronder de originele mail (en aangetekend schrijven) in hun richting.

Beste Mevr Arnaut,

Vooraleer toch verdere afspraken te maken over jullie project rond bruggenhoofd Gent, met het oog op de komende open monumentendag te Merelbeke, had ik toch eerst graag een degelijk antwoord ontvangen van jullie diensten op onderstaande kwestie.

Begin deze week moet ik via via horen dat men op Schelderode het bunkertje D11 aan het slopen is. Dit tot mijn grote verbazing met al wat ik ondertussen allemaal rond de bunkertjes moet horen op het grondgebied Merelbeke. Voor zover ik weet is Schelderode toch nog altijd grondgebied Merelbeke of heb ik het verkeerd voor?

Ik bedoel hiermee de hypocriete houding van enerzijds de schijn hoog te houden van allerlei projecten rondom de bunkers van Bruggenhoofd Gent in het kader van de komende open monumentendag rond het thema conflict en anderzijds ter zelfder tijd sloopvergunningen toekennen voor gelijkaardige bouwseltjes op jullie eigenste grondgebied.

Het wordt nog belachelijker als ik ondertussen zelfs moet vernemen via via dat de dienst erfgoed negatief advies zou hebben gegeven betreffende deze sloop maar dat het schepencollege dit advies dan toch gewoon naast zich blijkt neer te leggen, en de sloopvergunning dan toch zonder veel scrupules toekent.

Ik hoop dat jullie dan zo fair zijn, zoals de dienst Erfgoed in dergelijke gevallen verwacht, een degelijke argumentatie te geven waarom het negatief advies als toch niet werd gevolgd. Dit alles net nu het er stilletjes aan begint naar uit te zien dat er binnenkort misschien toch enige bescherming zou komen voor de heden onbeschermde bunkertjes van bruggenhoofd Gent.

Wat mij betreft, trek ik mij dan ook voorlopig volledig terug van enige verdere medewerking tot ik ten minste een degelijk antwoord ontvang op bovenstaand storend gedrag in verband met omgaan met het militair erfgoed op jullie grondgebied. Dit houdt dan ook van mijn kant uit in, dat ik voorlopig geen enkele toelating zal geven voor het vrij gebruiken van enerwelke informatie specifiek terug te vinden op mijn website voor jullie project, iets waar ik eerlijk gezegd anders nooit moeilijk over doe.

Hopend op enig begrip, een teleurgestelde geinteresseerde in het militair erfgoed op jullie grondgebied.

Mvg Luc Van de Sijpe

Om toch bovenstaand schrijven te bewijzen, onderstaande mail, ondertussen ontvangen van de dienst erfgoed betreffende het negatief advies dat werd toegekend betreffende de sloop die werd aangevraagd voor dit bunkertje.

Geachte heer Van de Sijpe,

Volgens onze gegevens heeft de gemeente Merelbeke het niet-bindend ongunstig advies van Ruimte en Erfgoed (Onroerend Erfgoed) niet gevolgd en een vergunning tot sloop afgeleverd.

U kan het best het gemeentebestuur van Merelbeke contacteren voor meer informatie hierover.

Met vriendelijke groeten,

Helena Duchêne Erfgoedconsulent

Ondertussen ontving ik een persoonlijke uitnodiging om op het Merelbeekse gemeentehuis de discussie wat uit te praten en hun argumentatie te ontvangen voor het toch toelaten van deze sloop.

Voorlopig ontving ik jammer genoeg nog altijd geen enkele schriftelijke verklaring met een motivatie van de gemeente om de sloop te rechtvaardigen. Uit het gesprek kon ik onderstaande beperkte motivatie halen:

  • Het betreft (zelfs volgens uw eigen website) een minder interessante bunker. Dit baseert men op de quotering die ik geef aan de bunkertjes. Dit is echter enkel informatief bedoeld om de personen die geinteresseerd zijn in de linie, de kans te geven een aantal intakte en goede voorbeelden te kunnen bezoeken. Hierbij is bijvoorbeeld ook belang gegeven aan de mogelijkheid de bunker te bezoeken. Een bunker die op een afgesloten privéterrein ligt, krijgt meestal al een mindere quotering omdat hem bezoeken zowieso al moelijk is... Ik vind het ook persoonlijk zeer jammer te moeten vaststellen dat men de website zelfs gaat gebruiken om als basis te dienen voor het toelaten van een sloop. Het kan toch ook niet zoveel gevraagd zijn mij eens persoonlijk te contacteren voor de afbraak om eens te polsen naar mijn mening over een dreigende sloop. Ik zou wel nooit fanaat geweest zijn van een sloop maar ik zou dan toch nog eens de kans gehad hebben, de bunker bijvoorbeeld langs de binnenkant nog eens in detail te prospecteren (wat ik nu zelfs niet meer heb gekund omdat de toegang het eerste was, wat werd vernield bij de sloop). Ik heb het bunkertje nooit anders geweten dan een rommelhok aan de binnenzijde waardoor het zicht op details altijd al enorm beperkt was)
  • Het bunkertje staat wel in de weg voor de bouw in de tuin van een privéwoning. Dit zal dus wel altijd de grootste dooddoener blijven in dergelijke discussies. Men weet verdorie toch bij de aankoop van het terrein dat er een bunker opstaat. Het meest storende bij deze bunkerafbraak is dan ook nog dat de bunker op zijn huidige lokatie zelfs nooit in de weg zou hebben gestaan voor de woning die men nu aan het zetten is. Allicht krijgt de originele lokatie nu een afzichtelijk IKEA achtig tuinhuisje of een rommelhoek op de plaats waar ooit de bunker stond. De bunker was trouwens origineel gecamoufleerd als de stal die men schijnbaar toch wil gaan behouden om het originele karakter. Waarom het bunkertje in dat geval niet beperkt weer inwerken in het geheel (had allicht zelfs stukken goedkoper geweest dan alle kosten die men nu heeft gemaakt om hem te verwijderen). Er is gewoon opnieuw geen enkele poging ondernomen ook maar iets te proberen doen om het bunkertje in het bouwproject in te werken waardoor hij had kunnen bewaard worden. Dit is van mijn kant het grootste verwijt naar de gemeente Merelbeke toe. Kijk eens naar onderstaande bunkerfiches die letterlijk voorbeelden zijn van hoe op een gezonde manier een bunkertje kan worden ingewerkt in een bestaand project:

    A44, As8, Av11, Av12, D6, Se13.

Ondertussen verscheen in het Nieuwsblad van 4/5/2011 een beperkt artikeltje over de aankoop van de gemeente Merelbeke van de bunker D14. Hierin geeft men een zeer beperkte (en vrij flauwe) argumentatie om bovenstaande afbraak toch te proberen goedpraten. Het artikel vindt u op onderstaande link.

Cronologisch overzicht van de sloop van de bunker.

Dat de sloop niet op rolletjes verliep, mag duidelijk zijn uit onderstaande reportage. Hopelijk kan de reportage van de afbraak dienen als schoolvoorbeeld om nog zo een niet noodzakelijke afbraak te vermijden in de toekomst. Laat dit de laatste sloop zijn op deze bunkerlinie. Vergeet niet dat het unieke van deze bunkerlinie niet zit in de aanwezigheid van de individuele bunkertjes maar in het geheel van de opbouw van de bunkerlinie". Iets wat steeds minder tot zijn recht komt bij elke nieuwe bijkomende sloop van een bunkertje.

Op de eerste twee foto's ziet u het bunkertje nog staan in betere tijden (anno 2007-2008). Toen stond het in de voortuin van een oud en klein boerderijtje dat ondertussen ook al onder de sloophamer verdween op het stalgebouw na.

In 2010, konden we het onheil eigenlijk al stilletjes voelen aankomen. Op onderstaande externe foto van het bunkertje uit die periode zie je al duidelijk het verval van het boerderijtje en het verloederen van het tuintje met de bunker erin. (Foto: Collectie M. Demoor)
De eerste berichten van een sloop liepen bij mij binnen op 11 maart. De avond van 14 maart ben ik dan ook een eerste keer een kijkje gaan nemen om mijzelf te verifiëren over wat er waar was van de geruchten. Dit bleek toen reeds de tweede sloopdag te zijn voor het bunkertje. De vrijdag voordien had de aannemer de sloop proberen uitvoeren met het kleine bobcat-kraantje dat u achteraan op deze foto nog kunt zien staan.
De slooppoging met dit kleine speelgoeddingetje, bleek al vrij snel onbegonnen werk en er werd een tweede en zwaardere 21-tons kraan aangevoerd. Met deze kraan begon de sloop op 14 maart 2011. U ziet op de foto hierboven en hieronder de situatie na de tweede dag van slopen, dus na 1 dag slopen met de 21-tons kraan.
Ook met deze tweede en zwaardere kraan bleek de klus voor de aannemer nog niet zo goed te vlotten. Tijdens dag 1 van de werken met deze kraan, slaat de bunker terug met een wegspringende steen. Deze heeft een gesneuvelde voorruit van de kraan tot gevolg. De aannemer hoopte al snel op een doorbraak doorheen het dak om de sloop toch iets vlotter te kunnen laten verlopen. Dit zou een zaakje worden voor de derde sloopdag. De volgende sloopdag wordt echter nog dramatischer. Na een ganse dag op het zaakje in te beuken, wordt nauwelijks vordering vastgesteld in de sloop zoals te zien op onderstaande foto's (allen getrokken op het einde van de derde sloopdag).

Deze derde sloopdag heeft tot gevolg dat de aannemer er zelf allicht met zowel een gescheurde broek voor zichzelf als voor de opdrachtgevers van de sloop, de brui aan geeft. Op dag 4 trekt hij al zijn machines weg van de werf en gooit de handdoek in de ring voor wat hem betreft. Opnieuw eentje die beseft dat men misschien toch beter de sloop van dergelijke bunkertjes niet onderschat.

Even was er hoop dat het bunkertje toch nog zou blijven staan, mogelijks als schoolvoorbeeld om aan te duiden dat het toch niet zo eenvoudig blijkt te zijn deze af te breken.

Er werd echter hulp gezocht bij meer ervaren slopers van dergelijke zwaardere bouwwerken. Op dag 5 begon het vervolg van de sloop met een 35-tons kraan. Deze verdergezette poging werd het betonnen kereltje jammer genoeg wel definitief fataal, al wist hij toch ook deze sloper met een welgemikt schot een ruitje armer te maken (onderaan de voorruit).

Na hevig inbeuken met een zware drilhamer, wordt het bunkertje tussen het ijzer door letterlijk geroskamd.
Na een tweede sloopdag (waar ook deze aannemer slechts had gerekend op één dag), blijft van het bunkertje nog enkel puin over. Dit alles wordt op opliggers geladen. Alleen jammer dat één van de eerste vrachtwagens zich bij het laden aan de kraan, hopeloos vastrijdt en in panne valt. De ganse straat en vooral de ganse werf wordt inclusief de kraan volledig geblokkeerd.

Nadat alle machines de site hadden verlaten bleek enkel dagen later nog enkel de fundering in de ondergrond achtergebleven. Dat ik het bij dergelijke wijzes van slopen niet altijd eens ben, kan u lezen op onderstaande link.

Nog enkele dagen later verdwenen deze laatste restanten onder een laagje teelaarde in de hoop dat we heel binnenkort zijn vergeten wat hier ooit stond.

Mogelijks krijgen we binnenkort een rommelhoekje of tuinhuisje in de plaats. Een funderingszool hoeft men in elk geval niet te gieten, die zit er nog onder. Het scenario is zeker niet nieuw zoals u kunt zien op onderstaande 3 foto's van de ondertussen eveneens verdwenen bunker Av6 te Moortsele. Ondertussen is de lokatie van de vroegere bunker ingenomen door een zo ver mogelijk uit ons zicht gestapelde hoop brandhout. Hier moest het bunkertje trouwens wijken voor een veel groter wit exemplaar. Zeggen dat het brandhout perfect droog kon gelegen hebben in het eerder afgebroken bunkertje.