Chronologisch verloop van de 18 daagse veldtocht aan het bruggenhoofd Gent.
Hieronder vindt u een kort overzicht van de 18-daagse veldtocht zoals hij nog verder verliep nadat Bruggenhoofd Gent verlaten was, tot de capitulatie van Belgie op 28 mei 1940.
24 mei 1940
Algemeen.
Voor wat nog resteert van het opnieuw teruggetrokken Belgisch leger begint opnieuw een verbeten strijd aan de Leie. Deze strijd zou nog eens 4 dagen duren en toch weer vrij veel slachtoffers eisen aan beide zijden van het front. De nieuwe stellingen zijn totaal niet voorzien van stellingen en bunkers zoals Bruggenhoofd Gent. Ook zijn de waterstanden door collosaal gecreëerde overstromingen in het noorden van Frankrijk zeer laag.
In Frankrijk gaan belangrijke steden zoals Cambrai en Calais verloren aan de Duitsers.
In de buurt van Kortrijk gaat bij hevige Duitse aanvallen de Leie verloren aan de Duitsers. Voorlopig worden de Duitsers echter wel nog vastgepind op het veroverde stukje terrein aan de overkant van de Leie door hevig verweer en zware Belgische artilleriebeschietingen.
Te Namen valt het laatste nog standhoudende fort van Dave.
In de buurt van Bruggenhoofd Gent.
01:00
Het wielrijderseskadron van de 16e Infanteriedivisie verlaat als een van de laatsten Gent. Hierbij hadden zij gans de tijd kleine schermutselingen gehad met Duitse verkenningseenheden. Via een aantal noodbruggen te St Martens Leerne, bereiken zij als een van de laatsten de nieuwe stellingen te Nevele.
03:30
Het wielrijderseskadron van de 18e Infanteriedivisie verlaat als allerlaatste de stad Gent, de laatste bruggen in tweede lijn achter zich opblazende.
06:30
Het Belgische aantal krijgsgevangen genomen Belgische soldaten in Gent is ondertussen opgelopen tot meer dan 5000. Volgens Duitse registraties bleek het in hoofdzaak te gaan om soldaten van de 41e, 44e en de 39e Linie (allen 16e Infanteriedivisie). Daarnaast waren er ook heel wat 3e Carabiniers (18e Infanteriedivisie). In kleinere hoeveelheden werden ook groepen van eerder verdwaalde compagnieën vastgesteld van onder andere 1e, 9e, 11e en 17e Linie.
De Duitse troepen van AA25 stellen opnieuw vast dat de Belgische troepen hun stellingen hebben verlaten. Gent was een bezette stad.
15u30
Het aantal Belgische krijgsgevangenen te Gent is ondertussen opgelopen tot rond de 8000 soldaten. Dat dit aantal nog zo sterk gestegen was, had ook veel te zien met de 24e linie die massaal bestond uit aanhangers van het V.N.V. Dit had eerder de Belgische soldaten al opgeroepen onder te duiken en zich over te geven aan de Duitse aanvallers. Voor degenen die zich definitief wouden overgeven aan de Duitsers was dit een ideale mogelijkheid.
Ondanks dit grote aantal krijgsgevangen soldaten werd de Duitse stadscommandatur nog op het matje geroepen. De continue stroom van vluchtelingen in zuidelijke richting vanuit Gent bleef aangroeien. Een van de belangrijkste bronnen hiervan waren allicht duizenden Belgische soldaten die ongemerkt probeerden zich uit de voeten te maken naar huis, weg van de oorlog. Velen hadden over hun legertenue wat gammele burgerkleding aangetrokken om zo te proberen de stad uit te geraken zonder in krijgsgevangenschap te landen. Hadden alle Belgische troepen die te Gent de strijd gestaakt hebben zich overgegeven, het aantal had allicht de 10.000 overschreden.
25 mei 1940.
De Duitsers proberen een massale en beslissende slag te leveren tussen Kortrijk en Duinkerken. Er is verbeten weerstand tot spijt van de Duitsers die het moeilijk hebben met de reden waarom de Belgen zo hevig weerstand blijven bieden. Ze proberen op alle mogelijke manieren de Belgische soldaten door onder andere strooibriefjes te overtuigen de strijd te staken. Alles voorlopig te vergeefs.
Meer noordelijk wordt de Leie eveneens ondanks zware Belgische tegenstand overschreden in de buurt van Deinze. In de buurt van Vinkt wordt deze doorbraak door een enorm goed georganiseerd verzet van de 1e Ardense Jagers afgeslagen. De Duitsers worden er tijdelijk ter plaatse vastgezet en teruggeslagen.
Ten noorden van Nevele worden alle Duitse pogingen om het afleidingskanaal (Lyskanaal) over te steken, door de Belgen afgeslagen.
Opnieuw slaat er een bres in de Belgische verdediging omdat het Britse Expedition Force zich ten zuiden van de Leie begint achteruit te trekken. Er worden stellingen ontruimd.
26 mei 1940.
In de nacht van 25 op 26 mei wordt op de spoorlijn tussen Ieper en Roeselare een antitankversperring opgericht door middel van 2000 goederenwagons.
Te Balgerhoeke wordt een eerste breuk geslagen in de verdediging van het afleidingskanaal. Er wordt een Duitse bres geslagen.
De Duitse aanvaller is oppermachtig in het luchtruim wat de verdediging van stellingen ontzettend moeilijk maakt. Er vallen vele slachtoffers door bombardementen en beschietingen van stellingen uit de lucht.
Het Belgische leger richt een noodkreet aan de Fransen en de Engelsen. De Belgen beschikken over geen reserve-eenheden meer om de op komst zijnde bressen te dichten. Ook zijn de troepen te vermoeid om nog een terugtocht tot achter de IJzer aan te kunnen. De Fransen beantwoorden deze noodkreet door hulp te geven door middel van twee zwak gemechaniseerde lichte divisies. De Britten verplaatsen 2 divisies die nog op reserve waren naar de meest noodzakelijke plaatsen.
In de nacht van 26 op 27 mei wordt aan Britse kant reeds een planning opgesteld om de niet meer noodzakelijke eenheden van het British Expedition Force (welke dit ook mogen zijn in een dergelijke situatie) terug te trekken in de richting van Duinkerken om daar massaal terug naar Engeland te trekken.
De Britten zien op dat moment de inwilliging van de vraag van het Belgische leger niet haalbaar om een grote tegenaanval in te stellen tussen Leie en Schelde om zo de Duitse doorbraak te doorbreken.
27 mei 1940.
Voor het Belgische leger is het duidelijk dat het geen hulp meer moet verwachten van zijn geallieerde bondgenoten Frankrijk en Groot Brittannië.
De terreinsituatie blijft praktisch onveranderd. Er vallen vele doden aan beide zijdes van het front. Opvallend is dat de werking van de artillerie, zeker aan Belgische kant begint stil te vallen wegens gebrek aan munitie. Daarnaast is er nog groter gebrek aan levensmiddelen voor de reeds enorm uitgeputte Belgische troepen.
Het Belgische leger laat de geallieerden weten dat het op het uiterste van zijn kunnen zit en de weerstand zal moeten opgeven. Er wordt het Belgische leger geen mogelijkheid geboden mee proberen over te vluchten naar Groot Brittannie.
Rond 17 uur probeert een parlementair bij de Duitse leiding te informeren naar de voorwaarden voor een overgaven van het Belgische leger. De Duitsers eisen in de situatie dat ze zich bevinden natuurlijk de onvoorwaardelijke overgave. Om 23 uur wordt dit voorstel door koning Leopold III aanvaard. Er wordt overeengekomen het staakt het vuren te laten ingaan op 28 mei 1940 om 4 uur 's ochtends.
28 mei 1940.
Om 4 uur 's ochtends staakt op alle Belgische verdedigingslijnen het vuren behalve op de lijn Roeselare Ieper waar de Belgische verdedigers nog niet gewaarschuwd waren en tot 6 uur hun stellingen bleven verdedigen. Dit is tevens het begin van een vier jaar lange Duitse bezetting van Belgie.
Eveneens het fort van Pepinster (Tancremont) blijft weerstand bieden. Dit fort zal pas officieel op 29 mei 1940 de wapens neerleggen aan de Duitse bezetter.
Te Duinkerken is een massale inscheping begonnen van het Britse Expeditie Leger. Dit gebeurt onder dekking van de eveneens ingesloten Franse troepen van het 60e Franse Leger. Op 2 juni zal de laatste Franse weerstand te Rijsel vallen.
Het 3e Belgische Legerkorps en het Cavalleriekorps zullen er in slagen het laatste geallieerde bruggenhoofd te Duinkerken te bereiken. Zij zullen gedeeltelijk en onder zware bombardementen en beschietingen weten in te schepen richting Groot Brittannië.
Het blijft een wanhoopsdaad zoveel mogelijk soldaten in te schepen in de richting van de andere kant van het kanaal terwijl diezelfde troepen ook moeten proberen ondertussen stand te houden met zeer aandringende Duitse aanvallers. Het bruggenhoofd van Duinkerken zal blijven bestaan tot 2 juni waarop het valt en het inschepen ook tot een einde komt.
Voor Frankrijk betekent deze terugtocht het verder zetten van een 46 dagen durende veldtocht die net zoals de Belgische een opeenvolgende zal zijn van steeds maar terugtrekken. De Franse veldtocht zal net zoals de Belgische volledig eindigen op 25 juni 1940 met het afkondigen van een Franse Wapenstilstand.
|