De bunkerlinie wordt volop georganiseerd voor de strijd die gaat volgen. De meeste troepen beginnen stilaan toe te komen om hun stellingen aan het bruggenhoofd in te nemen.

• De Bouw van Bruggenhoofd Gent.
• De Structuur van Bruggenhoofd Gent.
• Een nadere blik op de technische kant van de bouw van de bunkers.
• Beschrijving van de binnenkant van de bunkers en hun bewapening.
• Camouflage van de bunkers.
• Enkele opmerkingen en tekortkomingen aan dit bruggenhoofd.
• De Achttiendaagse Veldtocht zoals beleefd aan Bruggenhoofd Gent.
  • Bruggenhoofd Gent tot en met 15 mei 1940.
  • Donderdag 16 mei 1940: Aankomst eerste Belgische troepen.
  • Vrijdag 17 mei 1940: Opbouw en organisatie rondom het Bruggenhoofd.
  • Zaterdag 18 mei 1940: Opbouw en organisatie rondom het Bruggenhoofd.
  • Zondag 19 mei 1940: Alle troepen nemen hun posities in.
  • Maandag 20 mei 1940: Eerste dag strijd aan Bruggenhoofd Gent.
  • Dinsdag 21 mei 1940: Tweede dag strijd aan Bruggenhoofd Gent.
  • Woensdag 22 mei 1940: Derde dag strijd aan Bruggenhoofd Gent.
  • Donderdag 23 mei 1940: Het verlaten van Bruggenhoofd Gent.
  • Donderdag 23 mei 1940: De val van Gent.
  • De 18-daagse veldtocht na de val van Bruggenhoofd Gent.
  • Lijst van gesneuvelde Belgische soldaten aan Bruggenhoofd Gent.
  • Lijst van Belgische gesneuvelden tijdens de 18 daagse veldtocht.
  • Lijst van gesneuvelde Duitse soldaten aan Bruggenhoofd Gent.
• Het lot van Bruggenhoofd Gent na drie dagen strijd.

Zaterdag 18 mei 1940

Verloop 18-daagse veldtocht. Antwerpen, Brussel en Mechelen vallen volledig in Duitse handen. De Duitsers zijn in het Noorden de Schelde overgestoken en proberen de Dender te bereiken om daar stelling te kunnen nemen. Door de val van Nederland komen de Duitse aanvalstroepen daar vrij voor de poging Belgie via Antwerpen te proberen helpen bezetten.

2 Bijkomende Luikse forten vallen, ditmaal was het de beurt aan Pontisse en Barchon. Te Namen valt het fort van Marchovelette.

Het Franse leger krijgt op eigen terrein zware klappen. De Duitsers snijden zich een weg naar de Franse kust waardoor Belgie geïsoleerd dreigt te raken.

Het Belgisch groot hoofdkwartier verhuist nogmaals van Sint Denijs Westrem naar Sint Andries Brugge.

Bruggenhoofd Gent Algemeen. Langs de straten beginnen vrij massaal mensen hun woning te verlaten omdat het er naar uitziet dat zij in de vuurlinie zullen terechtkomen. Velen slaan met karren, fietsen,… op de vlucht voor het komende geweld. De meesten kwamen het aankomende geweld te weten via mond aan mond verhalen, vaak afkomstig van soldaten, radio was nog veel te weinig algemeen verspreid.

Waar de huizen verlaten worden doen zich vrij kort daarna de eerste plunderingen en diefstallen voor. Dit gebeurt vaak door ongure individu's maar eveneens door soldaten.

In de nacht van 18 op 19 mei worden de 2e en 5e infanteriedivisie verwacht aan Bruggenhoofd Gent. Deze beide divisies zijn nog op de terugtocht van de KW-linie.

's nachts.

Bruggenhoofd Gent Algemeen. Reeds voor de oorlog waren in de streek voor Tête de Pont de Gand een aantal diepe, met betonnen ringen beklede putten aangelegd onder de belangrijkste toegangswegen. Deze waren bedoeld om ze in geval van nood op te vullen met springstoffen. Zo kon op een vrij eenvoudige wijze de toegangsweg zwaar vernield worden en de vijand zijn opmars vertraagd. Toen genietroepen deze putten wilden vullen met springstoffen bleek er echter geen degelijke map met de exacte lokatie van te bestaan Men wist uiteindelijk een aantal van deze putten op belangrijke toegangswegen terug te vinden maar tot overmaat van ramp bleken deze volledig vol te staan met grondwater. Na het leegpompen van de gevonden putten konden in de nacht van 17 op 18 mei de gevonden exemplaren toch voorbereidend opgevuld worden met springstoffen.

04:30

Gent. De berichten komen door dat de stad zou ontruimd moeten worden. Uiteindelijk blijkt het te gaan over tijdelijke ontruimingen omdat een aantal bruggen zouden opgeblazen worden.

06:00

Kanaal Willebroek.

kort achter het kanaal liet verrassen. Er vielen hier heel wat slachtoffers aan Belgische kant wegens het niet uitplaatsen van de nodige wachtposten. (Foto: Boek Mei 1940 - Peter Taghon - versie 2010 - K. Van Rosen)

De Duitse Aufklärings Abteilung 25 (AA25) steekt rond dit uur in grote getale het kanaal van Willebroek over over onder andere deze noodbrug.

06:30

Aalst. De Bataljons van de 5e Linie bereiken de bruggen van de Dender te Aalst op hun terugtocht vanaf Humbeek naar Kwatrecht. Te Gijzegem wordt in samenspraak met de dekking gevende Ardense Jagers een rustkantonnement opgezet alvorens door te trekken. De 5e Linie moet morgenvoormiddag bruggenhoofd Gent in de ondersector Kwatrecht aflossen van het 11e Linieregiment.

Gijzenzele. De 4e Infanteriedivisie treft alle schikkingen voor de komende strijd. Alle schuilplaatsen worden bezet. Hier en daar krijgen soldaten de toelating om de hangsloten van bepaalde bunkers op de steunlinie open te breken omdat de sleutels ervan onvindbaar blijken te zijn.

07:00

Gent. Tussen 7 en 9 uur worden gedrukte berichtjes verspreid aan de inwoners van Gent. Dit gebeurde op de Visserij, de Schoolkaai, de omgeving van de Houtdok en aan het kanaal Gent-Terneuzen. De inwoners van Gent die dicht bij bruggen over het water woonden werden aangeraden hun woningen tijdelijk te ontruimen. De bruggen zouden namelijk in de uren nadien opgeblazen worden om de doortocht van de Duitsers te verhinderen.

11:20

Aan de Dender. Eerste echte contacten tussen Ardense Jagers en Duitse troepen die de Dender naderen.

12:00

In de buurt van de Dender. Rond dit uur zijn de laatste terugtrekkende Belgische troepen naar Bruggenhoofd Gent, de Dender gepasseerd. Kort hierop worden alle nog bestaande bruggen over de Dender opgeblazen en beginnen de Ardense Jagers hun bewakingsopdracht van de te verdedigen lijn. De Duitse troepen verhinderen de Dender over te steken. Kort hierop verschijnen de eerste Duitse troepen aan deze zelfde Dender te Dendermonde en Aalst. Er volgen vrij kort daarop de eerste mitrailleursalvo's uit de Belgische maxims om de overtocht proberen te verhinderen. Aan de Duitse kant van de Dender staan her en der huizen in brand.

Plan van de vertragingsopdrachten uitgevoerd door de Ardense Jagers tussen schelde en Dender in mei 1940 (Bron: Guerre Du Sanglier - Lucien Champion)

13:00

Verloop 18-daagse veldtocht. De Duitse 56e Infanteriedivisie is over het kanaal van Willebroek geraakt. Ze komen steeds dichter bij Bruggenhoofd Gent.

Gent. De 44e Linie krijgt opdracht zijn werken aan zijn stellingen te stoppen. Ze krijgen de opdracht nogmaals te verhuizen naar een defensieve stelling langs de Schelde te Melle. Ze zullen te Gent afgelost worden door de 1e Infanteriedivisie.

Gedurende gans de dag voert de Belgische Genie ondermijningsopdrachten uit. Het 21e Genie dat ter beschikking stond van de 1e Infanteriedivisie, bereidt op één dag niet minder dan dertien vernielingen voor langs de waterlijn gevormd door Schelde, Visserij, Voorhaven en kanaal Gent-Terneuzen.

De 2e Compagnie van de 18e Genie bereidt de vernielingen voor van de Scheldebruggen van Zwijnaarde, Eke en Gavere voor.

15:00

Aan de Dender. Ten zuiden van Dendermonde is er een vrij hevig contact tussen Ardense Jagers en Duitse troepen nadat de Belgen een laatste spoorwegbrug over de Dender de lucht laten invliegen. Er zijn in de streek meerdere bruggen niet volledig opgeblazen zoals men origineel gehoopt had. Her en der worden nog bijkomende vernielingen van bruggen uitgevoerd door Ardense Jagers om de bruggen volledig onbruikbaar te maken. Ook gebeurt het hier en daar dat enkelingen van soldaten de Dender oversteken om huizen aan de overkant in brand te steken omdat ze het vuren van eigen mitrailleurs en kanonnen verhinderen. Deze opdrachten gebeuren dan wel terwijl de vijand soms reeds aan de overkant stellingen heeft opgetrokken. In de meeste gevallen weten de desbetreffende Ardense Jagers telkens hun eigen stellingen opnieuw te bereiken na hun vernielingsopdracht.

Ondertussen krijgen de Ardense Jagers artilleriesteun van de 17e Artillerie dewelke uitstekende artilleriebeschietingen geeft op de Duitse troepen.

16:45

Sint Lievens Houtem. Een belangrijke toegangsweg wordt opgeblazen met heel wat schade aan de omliggende huizen. Dit alles om de oprukkende Duitsers op te houden.

18:30

Lemberge en Melle. De 4e compagnie van het 31e bataljon genie komt eraan om de nodige vernietigingen aan te brengen.

20:00

Aan de Dender. Te Dendermonde is de brug over de Dender naar Baasrode niet gesprongen zoals men gehoopt had. Met enige moeite zou de brug nog oversteekbaar zijn voor Duitse troepen. Met 150 kg achtergelaten TNT van de Genietroepen weet Luitenant Depienne van de Ardense Jagers de brug onder intens Duits vuur liggend, toch voor een tweede maal te laten springen waardoor ze definitief onbruikbaar wordt.

Gijzegem. Het 3e Bataljon van de 6e Linie krijgt bevel om de tocht aan te vatten langs Lede en Smetlede naar Gijzenzele.

22:00

Gijzegem. De eerste troepen van de 5e Linie vertrekken richting Kwatrecht.

Gelijktijdig moeten de Ardense jagers hier in de verdediging gaan omdat er pogingen zijn van Duitse kant om met opblaasbare rubberboten de Dender over te steken. Alle oversteekpogingen worden gepareerd en de Duitsers worden telkens teruggeslagen tot op hun kant van de Dender.