a19
 
Bunkernummer
A19
Oud Bunkernummer
EG1
Lokatie
Gavere
Toegankelijkheid
Enkel het rechter schietgat is vrij. Het linker schietgat en de toegang zijn nog volledig afgesloten.
Aantal kamers
2 achteraan verbonden kamers en een sas
Aantal schietgaten
2
Type geschut
2 x MI
Bijhorende vuurrichting
Zuidoosten
Origineel kadastraal perceel waarop de bunker werd gebouwd:
  • Gavere, Unieke Sectie, kadastraal perceel 1010a (deels)
Meer details over de originele eigenaars en de aktes behorende bij deze bunker:
  • De originele onteigening vond plaats op grondgebied Gavere. Dit is trouwens de enige bunker onteigend op grondgebied Gavere zelf. Gavere telt nog bunkers op zijn grondgebied maar dan wel op zijn andere deelgemeentes Vurste en Semmerzake. Het onteigende perceeltje omvatte een terrein landbouwgrond van 1 are 59 ca. aan de zuidwestelijke kant van een veel groter perceel landbouwgrond van 1 hectare 47 are 60 ca.
  • Om het terrein ten allen tijde te kunnen bereiken was er enerzijds een permanente erfdienstbaarheid over een strook van 2 meter breed. Deze maakte ook deels deel uit van dezelfde akte. Deze volgde de zuidoostelijke grens van het terrein 1010a over 94.75 meter om dan verder te lopen richting Wannegatstraat op het verder noordelijk aanpalend perceel 1009. Men volgt dus hierbij de gracht die de zuidwestelijke grens van het perceel volgt.
  • Om het terrein te kunnen bereiken voor de bouw van de bunker werd voor een periode van 8 maanden vanaf het ogenblik dat de werken effectief zouden starten een strook van 5 meter breed tot bij de bunker voorzien. Wat in dit geval wat speciaal is, is dat de tijdelijke en de permanente erfdienstbaarheden hier beiden over een verschillende routes verliepen. Allicht was het pad langs de gracht niet echt veilig genoeg om via die weg met zware karren de bouwplaats van de bunker te proberen bereiken. Men koos voor de bouw een pad komende van de meer noordelijk gelegen Hullestraat en stak in eerste instantie vanaf het onteigende perceel het volledig perceel 1010a over met een lengte van 116.75 meter. Omdat het perceel 1010a echter niet raakt aan de Hullestraat werd op de noordwestelijke grens nog eens afgedraaid in noordoostelijke richting over een lengte van 47.40 meter. Van daaraf liep toen een heden verdwenen stukje weg waarop dan werd aangesloten om zo de Hullestraat te bereiken.
  • De akte voor enerzijds de specifieke onteigening, de gemelde permanente erfdienstbaarheden langs de gracht en de tijdelijke erfdienstbaarheden dwars en parrallel met de Hullestraat werd verleden op 24 mei 1935 voor de prijs van 1775 BEF aan Mr Vander Haegen Achiel, landbouwer wonende te Gavere. Dit was zeker geen hoge prijs te noemen als je ziet welke erfdienstbaarheden en overlast ook nog eens aan de akte gekoppeld zaten.
  • Deze akte bevatte ook een clausule voor een jaarlijkse intrest op dit bedrag van 5% wat in dit geval neerkwam op jaarlijks 88.75 BEF. ging in vanaf het ogenblik dat de werken zouden aanvatten.
  • Voor het vervolg van de permanente erfdienstbaarheid langs de gracht aan de zuidoostelijke grens van het perceel 1010a werd overgegaan voor nog eens 120 meter langs dezelfde gracht op het perceel 1009. Dit was eigendom van Mejuffer Maria De Backer, zonder beroep en woonachtig te Gavere. Deze 2e akte werd verleden op 19 juni 1935 voor de prijs van 200 BEF. Ook op deze erfdienstbaarheid zat een intrestclausule van 5% van dit bedrag, wat neerkwam op 10 BEF per jaar.
  • Omdat ook het perceel 1009 nog niet aansloot op de Wannegatstraat was er nog een 3e akte voor de permanente erfdienstbaarheid nodig over het perceel 1005d over een lengte van 28.50 meter doorheen de tuin van een woning van Mr Karel Dierickx, handelaar en daar wonende te Gavere. Deze akte werd verleden op 27 mei 1935 voor de prijs van 100 BEF. Ook op deze akte zat een intrestclausule van 5% wat dan neerkwam op 5 BEF per jaar.
  • Erfdienstbaarheden, zowel de permanente om de bunker ten allen tijde te kunnen bereiken, als de tijdelijke die standaard werden in de aktes voorzien met een termijn van 8 maanden voor de bouw van de bunker mogelijk te maken, gingen net zoals het uitkeren van toegekende intresten pas in voege, van zodra de eigenlijke werken voor de bouw van de bunker werden aangevat, ongeacht de tijdsperiode die op die manier verstreek tussen aankoop van de gronden en de eigenlijke bouw van de bunker zelf.
Huidige kadastrale perceelnummers van deze bunker:
  • Op een actuele schets van het kadaster vindt men het originele perceel A1010a niet meer terug. Dit perceel blijkt ondertussen opgedeeld in het perceel 1010c dat overeenkomt met de bunker op zijn betonnen grenzen en de rest van het originele perceel 1010a, heden perceel 1010b.
  • De bunker stond in elk geval in 1961 al niet meer te koop en zal dus ooit door de originele eigenaars van het perceel 1010a opnieuw van de Belgische staat overgenomen zijn.
  • De in het kader van de permanente erfdienstbaarheden vernoemde perceel A1009 is nog altijd identiek terug te vinden.
  • Perceel 1005d met de woning is ondertussen blijkbaar perceel 1006d geworden.

Ruime schets zoals terug te vinden bij de onteigeningsakte

Op deze ruime schets ziet u heel duidelijk de volledige situatie. De bunker ligt volledig op de zuidoostelijke grens van een vrij groot perceel weiland, tegen een gracht.

De weg noordelijk van dit weiland (dat nog beperkt wordt afgescheiden van de weg door wat kleinere percelen, is de Hullestraat. De hoofdweg noordelijk van de schets is de Wannegatstraat.

Detail van de erfdienstbaarheden zoals in de onteigeningsakte terug te vinden

Op dit detail zie je zowel de permanente erfdienstbaarheden over een strook van 2 meter tegen de gracht over de eigendom van 3 verschillende eigenaars lopen richting Wannegatstraat als ook de tijdelijke erfdienstbaarheid over een breder spoor richting Hullestraat. Dit laatste sloot aan op een soort doorgang tot allicht dit weiland dat origineel openbaar domein was. Dit is heden allicht een vrij sterk bebost stukje land dat niet echt meer toegankelijk is.

Huidige ruime kadasterschetst situatie 2020

De situatie is heden dus amper gewijzigd. Wel dien je de bunker heden te proberen bereiken via de toegang tot dit weiland. Van de originele erfdienstbaarheden is allicht niets meer nog echt bestaande. Wel zie je op de Wannegatstraat waar deze ooit moet hebben vertrokken nog altijd een opening tussen de 2 percelen waar ooit deze permanente erfdienstbaarheid liep. Het valt dus niet uit te sluiten dat hier nog altijd een wegeltje zit dat origineel naar deze bunker liep maar heden allicht zal doodlopen op het weiland zelf.

Wel zie je op de Wannegatstraat waar deze permanente erfdienstbaarheid moet hebben vertrokken nog altijd een opening tussen de 2 percelen Het lijkt er dus op dat deze altijd is blijven bestaan, ondanks deze zeker in 1946 afgeschaft is geweest samen met het buiten dienst stellen van de bunkertjes. Allicht loopt dit doodlopend en allicht niet echt onderhouden wegeltje dood op het grote weiland waar de bunker op werd gebouwd. (Google streetview)

Ook het stukje openbare weg die duidelijk op de kadasterschetsen nog te zien was en zelfs nog op het huidige kadaster staat, moet hier ergens te zoeken zijn op de rand van het bosje op de foto. (Google streetview)

Detail kadasterschets 2020

Op deze detailschets zie je duidelijk dat de bunker een apart kadasternummer is blijven dragen, namelijk A1010c. De rest van het originele perceel 1010a werd 1010b. Mogelijks werd ooit de rest van het perceel ooit onteigend voor de bunker opnieuw overgekocht door de landbouwer en is de bunker op zich (wat ik altijd omschrijf als de betonnen grenzen) nooit opnieuw overgekocht. Hij is ook nog altijd op 1 schietgat na nog altijd volledig afgesloten.

Routebeschrijving om deze bunker te vinden:
  • De bunker ligt op de rechter kant van de Hullestraat, komende van de Gentweg. Men ziet hem echter maar vrij laat liggen omdat hij wat zit weggestoken achter de top van een heuveltje in het veld. Hij is ook allicht het vlotst via deze weg, indien gewenst te bereiken al over dit weiland.
Localisatie van de bunker op de bunkerlinie:
  • Het is een voorliniebunker tussen steunpunt Semmerzake en Muntekouter tussen A18 (265 m) en AV3 (315 m). Hij is in hoek opgesteld met AV3 om zo het zichtsveld en het schietbereik te vergroten.
  • De bunker A19 neemt letterlijk de velden onder vuur tussen Baaigemstraat en Hullestraat. De Av3 biedt hierop kruisend vuur vanaf de hoek van het bosje waarin hij nog altijd staat.

Een luchtfoto uit 2020 waar je nog duidelijk dezelfde situatie kan terugvinden. Op de foto zie je linksboven de bunker A19 liggen. Zijn in hoek opgestelde tegenbunker Av3 ligt ongeveer in de knik aan de noordwestkant van het bosje zichtbaar rechts op de foto (exacte locatie bunker is niet te zien).

Structuur van het bunkertje:
  • Twee achteraan verbonden kamers voor het opstellen van een mitrailleur en een sas.
Welke type wapens waren in de bunker opstelbaar:
  • Het bunkertje was standaard voorzien voor de opstelling van Maximmitrailleurs. Daarnaast was hij ook voorzien voor de opstelling van Hotchkiss- en Coltmitrailleurs.

Omschrijving van het gecamoufleerde bunkertje:

  • Origineel was de bunker volledig ommuurd met baksteen.
  • Volgens het originele bestek diende de bunker gecementeerd te worden maar dit is in elk geval nooit zo uitgewerkt gezien de sporen van de baksteen ommuring hier en daar nog duidelijk aanwezig zijn onderaan sommige wanden.
  • De toegang tot het toegangssas alsook het linker schietgat zaten verstopt achter een deur van 1.00m x 2.00m (BxH). Deze deur was uitgewerkt op een plaat van rode Noorse den waarop langs de buitenzijde het uitzicht van een buitendeur was aangebracht.
  • Het 2e schietgat was uitgewerkt als een vals raam.
  • Ook op de beide zijkanten had de bunker nog een vals raam.
  • Deze valse ramen waren uitgewerkt op een gegalvaniseerde metalen plaat waarop langs de buitenzijde houten raamprofielen waren gekleefd.
  • Het rechtse schietgat zat verborgen achter een vals raam uitgewerkt met 2 luiken openend in twee richtingen van elk 0.50m x 1.40m (BxH).
  • De valse ramen op de zijkanten waren beiden 1.00m x 1.40m (BxH). Deze metalen platen konden niet openen maar waren wel identiek uitgewerkt.
  • Het bunkertje was voorzien van een zadeldak dat was opgetrokken in Rode Noorse den.
  • Ook het toegangssas kreeg een iets lager zadeldak aangemeten;
  • De dakbedekking op zich bestond uit rode Boomse dakpannen.
  • De toegangsput was uitgemetst in baksteen met een bodem in beton waarin een sterfput met metalen rooster was voorzien.
  • In het originele bestek is er sprake van een metalen ladder van 0.65m in deze toegangskuil. In praktijk is dit zeker vervangen geweest door een aantal stijgijzers of betonnen trappen.
  • Het geheel had het uitzicht van een huisje in het veld, een kleine hoeve.
Terreinschets horende bij de originele bouwplannen van deze bunker . Het onteigende perceeltje werd niet afgescheiden van de rest van het weiland door bv weidepalen. Dit om het bunkerdomeintje zeker niet te fel te laten opvallen als klein onteigend domein binnen dit weiland.
Origineel grondplannetje van deze bunker. Je ziet duidelijk de baksteenommuring die de afgeronde kanten van het de betonnen structuur niet volgt. Bij deze bunker niet maar bij sommige bunkers ging men nog verder en werd de achterzijde bijna volledig in het vierkant uitgewerkt zodat de vorm van het sas volledig verdween achter de camouflage.
a19
Doorsnede AB bij bovenstaand grondplan. De doorsnede is genomen door het toegangssas en kijkt naar de achterzijde van de bunker.
Doorsnede CD bij bovenstaand grondplan. Deze doorsnede loopt door de rechter mitrailleurkamer en opnieuw het toegangssas.
Actuele toestand van deze bunker:
  • Het is ondanks dat de bunker grotendeels zijn baksteenommuring kwijt is nog altijd een vrij fraai gevalletje. Je ziet nog duidelijk waar ooit de valse ramen en deuren hebben gezeten.
  • Heden is de bunker nog volledig afgesloten op het rechter schietgat na dat volledig is geopend.
Draagt de bunker nog sporen van de meidagen 40:
  • De kans op schade is op deze zone van de lijn is vrij miniem omdat ze wel bezet is geweest maar nooit effectief om zeggen zwaar bevochten.
  • Voor zover geprospecteerd konden er voorlopig alvast aan de buitenzijde geen sporen van strijd worden vastgesteld.
Anekdotes, leuke weetjes en verhalen direct koppelbaar aan dit bunkertje:
  • Voorlopig geen gekend.
Kostprijsschatting van het toenmalige bunkertje:
  • Op basis van de hoeveelheden toegepast binnen de bouwproject A en B voor gelijkaardige bunkertjes, gecombineerd met de toegepaste basisprijzen zoals in het bestek van bouwproject E terug te vinden, werd een eerste benaderende prijs bepaald voor elk van de bunkertjes. Deze detailprijzen werden daarna herrekent via de regel van 3 op basis van de werkelijke projectprijs zoals terug te vinden in het bestek en de totaalprijs zoals zelf op basis van de gemaakte veronderstellingen, bekomen. Op die wijze moet dit bunkertje ongeveer 63.231,68 Bef gekost hebben.
  • Als men hier nog eens een aantal zaken gaat bijtellen die niet dienden ingecalculeerd te worden door de bouwfirma's maar rechtstreeks werden aangeschaft door de militaire overheid zoals bv chardomes, koepels, ventillatoren,... moet de totale kostprijs ongeveer op 63.731,68 Bef hebben gelegen.
  • Ter info: 1 BEF in 1934 komt ongeveer overeenkomt met een bedrag van 74 BEF (1.84€) in 2013, een "factor 74" dus.
Oudere foto's van dit bunkertje anno 1995

Dit bunkertje is net zoals nog een aantal bunkertjes op het grondgebied Gavere-Vurste de laatste tientallen jaren nog nauwelijks veranderd van uiterlijk. Onderaan ziet men duidelijk de restanten van originele baksteencamouflage. Ook ziet men nog de resten van nepramen. Het rechter schietgat was toen blijkbaar ook al open gemaakt maar nog maar gedeeltelijk. (Foto: Collectie G. De Jong - Simon Stevin Stichting)

Zijaanzicht rechts van dezelfde bunker. De camouflage toegangsdeur zat volledig achteraan.Ook hier was de bunker op zich meer in het vierkant uitgewerkt en was er dus nog eens een apart sas in de baksteencamouflage om de eigenlijke toegang te verbergen. (Foto: Collectie G. De Jong - Simon Stevin Stichting)

Eigen prospectie in 2006

Zicht op het bunkertje vanaf de Hullestraat. Het zit eigenlijk heden ten dage nog altijd vrij onopvallend op dit weiland. Het komt namelijk maar vrij laat in het zicht vanaf de straat omdat het daarvoor gans de tijd verstopt zit achter de heuveltop van de helling waarop het kort voor de top werd gebouwd.

Vooraanzicht en rechter zijkant. Rondom zie je nog vrij courant de restanten van de ooit aanwezige baksteen camouflagegevel.

Vooraanzicht. Het linker schietgat dat nog is afgesloten zat verstopt achter een nep-deur. Het rechter schietgat zat verborgen achter een vals raam.

Detail van het nog afgesloten schietgat met origineel het uitzicht van een deur.

Detail van het rechter schietgat. Dit is volledig vrijgemaakt ondertussen. Hier zie je nog heel mooi de originele blauwe camouflageverf die je courant terugvindt bij bunkers gecamoufleerd als huisjes.

Binnenzicht door dit enige geopende schietgat bij deze bunker. Je kijkt naar binnen in de mitrailleurkamer en ziet op de achterzijde ook het toegangssas. Zoals de meeste bunkers op Vurste blijkt de bunker aan de binnenzijde vrij drastisch ontdaan van al zijn ijzerwerk.

De linker zijkant. Dit was de muur met het oreillon. Dit diende het zicht op de schietgaten weg te nemen vanaf de aanvalskant op de bunkers.

Linker zijkant en achterzijde. De blok die u links op de foto ziet is het uitstekende toegangssas.

Achterzijde van de bunker met links het bijkomend toegangssas dat nog eens apart tegen de bunker was uitgemetst.

Rechter zijkant met nog duidelijk sporen van het originele baksteen en een ooit aanwezig extra vals raam.

Detail van het nog altijd dichtgemetste toegangssas.

 
Vorige (A18)
 
Volgende (A20)