a30
 
Bunkernummer
A30
Oud Bunkernummer
GMO2
Lokatie
Moortsele
Project
2
Aantal kamers

2 kamers voor 75mm geschut en een koepel,1 kamer voor 2 mitrailleurs en een commandokamer.

Aantal schietgaten
4

Type geschut

2 x 75 mm kanon en 2 x MI

Bijhorende vuurrichting

75 mm kanonnen : zuiden.

Mitrailleurs: zuiden en oosten.

Korte beschrijving van de bunker

  • Uitwendige kenmerken.
  • Een ruw stenen uiterlijk.
  • Origineel waarschijnlijk geverfd in een bleekgroene grondkleur (vert de vessie) waarop daarna okergele en groene vlekken zijn aangebracht. Er zijn her en der nog restanten van de gele vlekken, en indien u goed kijkt ook wel van de groene vlekken, zichtbaar.
  • Structuur.
  • De bunker heeft in het totaal 4 kamers in verschillende niveau's.
  • De kanonkamer met de koepel bevindt zich op het hoogste niveau.
  • De tweede kanonkamer bevindt zich op een iets lager niveau. Dit is het niveauverschil dat men kan zien tussen de beide schietgaten voor 75mm geschut aan de buitenkant.
  • Vanuit deze 2e kanonkamer vertrekt een trap naar beneden. Het gangetje waar deze trap uitkomt op het laagste verdiep brengt u op de linker kant bij een soort commandokamertje waar tevens een nooduitgang is voorzien.
  • Dit commandokamertje met nooduitgang is aan de achterkant ook verbonden met de eerste kanonkamer, zodat ook vandaar uit in nood de nooduitgang bereikt kon worden.
  • De kamer rechtdoor op de trap brengt u bij een mitrailleurkamer voor twee mitrailleurs in twee verschillende vuurrichtingen.
  • Opmerkingen.
  • Het is een voorliniebunker tussen Muntekouter en Betsberg tussen A29 (285 m) en A31 (440 m). Sommigen gaan deze bunker ook meetellen bij de S-bunkers, de bunkers voor de directe verdedeging van Gent.
  • De bunker was standaard voorzien voor de opstelling van Maximmitrailleurs. Daarnaast was hij eveneens voorzien om Hotchkiss- of Coltmitrailleurs te kunnen opstellen.
  • Het is de grootste bunker op de bunkerlinie en hij is uniek op de linie.
  • Hij verdedigt enerzijds de spoorlijn komende uit de richting van het station van Moortsele en anderzijds de kruisende tramlijn, dewelke wordt onder schot gehouden door een mitrailleur.
  • Op de wanden zijn hier en daar nog originele camouflagekleuren te zien.
  • Heden is de bunker vergaan tot een volgestoken stapelhok die anderzijds ook sterk overgroeid is met klimop.
  • De bunker is volledig vrij.
  • Het terrein waar de bunker staat is wel enorm opgehoogd geweest. Dit kan u gemakkelijk zien aan de originele foto uit 1941 van deze bunker uit het Duitse Denkschrift. De twee schietgaten voor mitrailleur zitten heden juist boven het maaiveld. Toen der tijd zaten de schietgaten zeker 1a 2 meter boven het maaiveld.
  • De reden waarom de bunker heden zo deels onder de grond verstoken zit, heeft te maken met het feit dat achter de bunker een helling was voor de tram de spoorlijn te kunnen kruisen. Aan de overkant van de spoorlijn ziet men namelijk nog de steunmuur van de originele trambrug over de spoorlijn. Er was een identieke steunmuur aan de kant van de bunker en een geleidelijk aflopende talud voor de tram. Bij het afbreken van de oude tramlijn en de daarbij horende trambrug, werd het talud afgegraven en gelijkmatig verdeeld, zo kort mogelijk tegen de toenmalige talud. Dit grondoverschot werd onder andere rondom de de bunker verspreid. Hierdoor zijn de onderste mitrailleurschietgaten ter hoogte van het huidige maaiveld komen te liggen, wat zeker origineel niet het geval was. Het terrein is zeker ten opzichte van mei 1940 1,5 à 2 meter opgehoogd.
  • Op basis van de prijzen gehanteerd door bouwfirma G en gemiddelde hoeveelheden zoals teruggevonden bij de detailkostprijzen van bouwfirma A en B moet deze bunker in zijn tijd ongeveer 324.000 Bef. gekost hebben.

Routebeschrijving om deze bunker te vinden

  • U kunt een blik werpen op deze grote bunker door vanaf het station van Moortsele de Spoorlijn te volgen in de richting van Gent.
  • Enkele honderden meters verder kunt op de linker kant een grote gemetste keermuur zien. Dit is de restant van de oude trambrug over de spoorlijn.
  • Op het ogenblik dat u de resten van de oude tramlijn ziet kunt u op uw rechter kant een hekje zien da toegang geeft tot de tuinen van het kasteel van Moortsele. Achter dit hek kunt u een twintigtal meter verder de toegangsdeuren zien van de grote bunker A30. De schietgaten voor 75mm geschut zitten op de rechter kant.
  • De bunker zelf ligt wel volledig op privéterrein en kan alleen bezichtigd worden mits toestemming van de eigenaar. Respecteer de privacy aub.
Eigen beoordeling van de bunker

5/5

Vindbaarheid
moeilijk
Bijhorende foto's
Plan van de bovenverdieping (doorsnede GH) met de twee 75mm kanonnen van deze bunker. De twee kanonkamers hadden onderling een niveauverschil en waren beiden in dezelfde richting gepositioneerd. De hoogst gelegen kamer was voorzien van een koepel. De kamer met de koepel had ook achteraan een trapgat met stijgbeugels in de muur om tot bij de kamer met de nooduitgang te geraken het verdiep lager. De tweede kanonkamer had ook een gans in beton uitgewerkt toegangssas om deze iets hoger gelegen kamer te bereiken.
a30
Origineel plan van het benedenverdiep (doorsnede IK) van deze bunker. De toegang tot dit benedenverdiep zit achteraan de meest rechtse kanonkamer. Men vindt hier een enkele kamer voorzien voor de opstelling van 2 mitrailleurs. Daarnaast was er nog een kamer zonder schietgate waar enerzijds een doorgang was naar te tweede kanonkamer erboven, en anderzijds een nooduitgang. Deze nooduitgang was volgens alle waarschijnlijkheid verbonden met een gang tot achter de toenmalige spoorwegtalud voor de tramlijn (heden verdwenen en afgegraven.)
a30
Dwarsdoorsnede AB van bovenstaand plan. Merk toch het aanzienlijk niveauverschil tussen beide kanonkamers.
a30
Een herziening van de doorsnede CD van deze bunker. Het is enkel gedetailleerd voor de bovenste kanonkamers. Jammer genoeg ziet men er niets op van de uitwerking van de nooduitgang.
Een foto uit 1941 (Duitse Denkschrift) van deze bunker. De bunker steekt merkwaardig veel meer boven de grond vergeleken met zijn huidige toestand. Dit verklaard vermoedelijk ook het nut van de nooduitgang die in de huidige situatie enorm diep onder het maaiveld zou zitten. De nooduitgang keek uit op het tramtalud achter de bunker en was allicht met een gang doorgetrokken tot achter de toenmalige tramtalud.. De bunker had ook luiken, wel alleen aan de mitrailleurschietgaten en het meest linkse schietgat voor 75mm geschut. Op deze foto is de koepel nog intakt aanwezig.
A30, oude foto van deze bunker uit het Duitse Denkschrift
Het talud voor de trambrug over de spoorlijn te Moortsele werd aangelegd in 1906. De tramlijn liep van Gent langs Moortsele, Herzele tot in Geraardsbergen. Voor het kruisen van de spoorlijn had de oude stoomtram te Moortsele reeds een zware helling te beklimmen, namelijk deze van de Ginstbronnen, meteen gevolgd door de helling omwille van de trambrug. De aanleg van het talud zorgde voor werk in eigen streek. De tramlijn werd uitgebaat tot in 1954. Daarna werd ze vervangen door een busdienst. (Foto: "MOORTSELE 100 jaar in woord en beeld" van Patrick Maes in samenwerking met heemkring Moortsele)
aanleg talud van tramlijn te Moortsele
De foto hiernaast toont de eigenlijke trambrug over de spoorlijn. U ziet nog duidelijk de ondertussen verdwenen stenen muur aan de overkant van de spoorlijn. De beide jonge vrouwen zitten op de rand van het huidige nog bestaande brugje. De beide jonkvrouwen zitten aan een merkwaardig bijkomend brugje eveneens voorzien van sporen waarover iets verderop iets meer. Uit bovenstaande foto's krijgt men wel degelijk een idee over hoe het terrein net achter de bunker er uitzag. (Foto: uit "MOORTSELE 100 jaar in woord en beeld" van Patrick Maes in samenwerking met heemkring Moortsele)
portretfoto voor trambrug te Moortsele
Een oude foto, vermoedelijk jaren '70 of '80. Men kan duidelijk zien dat de bunker hier reeds veel dieper in de grond steekt. Dit heeft alles van doen met het beschrevene op voorgaande foto's. Opmerkelijk zijn ook reeds de beschadegingen aan de camouflage boven de grote schietgate. Alle luiken zijn verdwenen en ook is de koepel afgebrand, net als al het intern verwijderbaar staal en ijzer. (Foto: Collectie G. De Jong - Simon Stevin Stichting)
Als men zelf een glimp van deze bunker wil opvangen zit er niets anders op dan vanaf het station van Moortsele, de spoorlijn enkele honderden meters te volgen. Dan krijgt men aan de overkant van de spoorlijn deze grote gemetste keermuur van de ondertussen verdwenen brug van de tramlijn in het oog. Dit is het gemakkelijkste herkenningspunt voor de lokatie van de bunker A30. Dit is de zijkant van de oude en verdwenen trambrug over de spoorlijn. De bunker ligt achter een oud ijzeren toegangspoortje aan de rechter kant van de spoorweglijn, de kant vanwaar de foto dus getrokken is.
a30
Achteraanzicht op deze bunker zoals men hem kan zien vanaf het poortje. Houdt er wel rekening mee dat hij volledig op privéterrein is gelegen en niet bezocht kan worden zonder toelating van de eigenaars. Rechts ziet u de toegang tot de laagst gelegen kanonruimte, tevens ook de toegang naar de mitrailleurkamers. Iets meer naar links ligt achter de rommel de tweede, iets hoger gelegen kanonkamer.
a30
In de buurt van de toegang naar de hoogst gelegen kanonkamer ziet men nog duidelijk originele camouflagekleuren. De originele lichtgroene grondkleur (Vert de Vessie) zal vermoedelijk overal praktisch verdwenen zijn. Wel zijn nog duidelijk de okergele en donkerder groene vlekken aanwezig.
originele camouflagekleuren
Zicht op het eerste schietgat van de iets lager gelegen kanonkamer. Links ziet u het uitgewerkte toegangspad tot de tweede kanonkamer.
zware bunker a30 voorlinie moortsele bruggenhoofd gent
Hier heeft u zicht op het tweede en hoger gelegen schietgat voor 75mm kanon. Onder het schietgat ziet u bijna op maaiveldhoogte het schietgat voor mitrailleur. Ook hier zijn nog duidelijke camouflagekleuren te zien boven en rechts van dit schietgat voor mitrailleur.
a30
Detail van de toegang tot de hoogtst gelegen kanonkamer. Links ziet u de originele keermuur waarachter het toegangssas voor een 75mm veldkanon.
a30
Zicht op achterkant van de bunker die heden dienst doet als berghok.
a30
Binnenzicht in de laagst gelegen kanonkamer (meest linkse schietgat voor een veldkanon 75mm).
a30
De toegang tot de onderkant van de bunker, achteraan dezelfde kanonkamer. U ziet beneden links het deurgat naar de commandokamer met nooduitgang. Rechtdoor komt u uit in de mitailleurkamer voor twee mitrailleurs.
a30
Binnenzicht op deze kamer voor twee mitrailleurs.
a30
Binnenzicht in aparte rust of commandokamer in deze zware bunker. Achteraan ziet men deze grote plank die door het gat steekt dat deze kamer verbindt met de kanonkamer erboven. Deze kanonkamer was bereikbaar via een trap.
Hier ziet u de bovenkant van het trapgat die de tweede kanonkamer verbond met de extra kamer een verdieping lager. Wel is tot op de dag van vandaag nog niet duidelijk of hier origineel gewerkt is met stijgijzers of een aparte trap zoals duidelijk gefotografeerd in het ondertussen afgebroken bunkertje B46 te Melle.
a30
Vooraan in het extra kamertje (mogelijks een commandokamertje in de benedenverdieping), zat ook de nooduitgang, vervaarlijk dicht achter de toegangsdeur van deze kamer als u hem zonder verlichting mocht betreden. U ziet bovenaan de uitsparing om de metalen balkjes in te schuiven ter versteviging van de achtermuur. Deze balkjes konden verwijderd worden langs de bovenzijde. Daarna kon men de eensteensmuur erachter gemakkelijk uitstampen met de ijzeren balkjes of met de kolf van een geweer. De originele eensteensmuur is nog altijd aanwezig. Naar alle waarschijnlijkheid zat achter deze nooduitgang een extra gang tot voorbij het talud van de trambedding die achter de bunker lag.
a30
Binnenzicht in de tweede kanonkamer. Deze zit zodanig vol met rommel dat ze bijna niet meer te betreden is. Links ziet u wel achter de balken verstopt, de stapelplaats voor munitie. Volledig achteraan het trapgat naar de kamer een verdieping lager.
Toegang tot de koepel vanuit de tweede kanonkamer.
Nog een merkwaardig iets bij deze bunker is dat er naast het nog bestaande bruggenhoofd van de trambrug, een extra brugje was over de beek (die tussen dit bruggenhoofd en de spoorlijn loopt). Dit was een brugje voor een smalspoor of tramlijn (ken ikzelf niet zoveel van). U ziet nog duidelijk de betonnen blokken voor het leggen van de rails aan beide kanten van de treinsporen. Mocht men de rails leggen zou de ganse spoorlijn versperd zijn. Was dit een extra brugje en spoor voor de bouw van deze bunker, voor aanvoer van bijvoorbeeld de kanonnen en bijhorende munitie naar de bunker of is dit alles de restanten van een nog oudere tramlijn. Alle info blijft welkom.
merkwaardig tweedet tram- of smalspoor dat spoorlijn zou gekruist hebben
 
Vorige (A29)
Vorige (A29)
Volgende (A31)
Volgende (AV5)