Wetteren, neergestorte B17 bommenwerper, B-17, bunker AV13, Vantegem, september 1944

Een Bommenwerper B17 maakt op Vantegem een noodlanding.

Op 19 september 1944, in de namiddag, maakte een Boeing B17 bommenwerper, bij kenners beter gekend als een "Vliegend Fort" een noodlanding kortbij de bunker AV13. De B17 was op de terugweg van een bombardement op Keulen, geraakt door vijandig luchtdoelgeschut. Hierdoor had hij twee vernielde motoren en een derde motor die sputterde. Men hoopte met de schade die het vliegtuig had opgelopen, toch nog veilig het vliegveld te bereiken in Groot Brittannie waar hij was opgestegen, Sudbury Ipswich.
Het scenario werd nog slechter toen de sputterende motor ook definitief de geest gaf en het vliegtuig verder moest op één enkele motor. Het vliegtuig werd hierdoor zo goed als onbestuurbaar en het verloor enorm veel hoogte. Het zakte naar beneden met een snelheid van 300 meter (1000 feet) per minuut. Voor de piloot en de bemanning zat er niets anders op dan het vliegtuig op een zo veilig mogelijke manier proberen aan de grond te zetten. Toen het uit de wolken kwam zat het in de buurt van Wetteren en de piloot zag voor zich de velden tussen Kwatrecht kerk en de spoorlijn Oostende-Brussel. De piloot vloog rakelings over de kerktoren van Kwatrecht en wist het vliegtuig een noodlanding te laten maken vlakbij de verlaten en waarschijnlijk reeds grotendeels ontmantelde bunker AV13. Het vliegtuig kwam op enkele tientallen meters van de diepte van het spoorwegtalud tot stilstand.

De inzittenden wisten op dat moment totaal niet of ze zich op nog bezet of reeds bevrijd grondgebied bevonden en begonnen hals over kop alle boordpapieren te verbranden. Gelukkig voor hen was Wetteren enkele dagen voordien door de Canadezen bevrijd.
De eerste persoon die de inzittenden ter hulp kwamen was de boer die het aardappelveld onderhield waarin ze geland waren. Als tweede doken enkele nonnetjes op. Gelukkig konden de inzittenden dan ook gerustgesteld worden door hen mee te delen dat ze zich reeds op bevrijd gebied bevonden.
De negenkoppige bemanning (normaal waren dit er tien maar het vliegtuig was met een man minder aan boord opgestegen), werd door de Britten opgevangen en de dag nadien naar Brussel gebracht. Daar verbleven ze nog een week om dan met een DC3 naar hun vertrekpunt Sudbury-Ipswich overgevlogen te worden.
Het neergestorte vliegtuig bleef nog jaren in het veld liggen en werd bijna volledig geplunderd.

(Bovenstaande foto toont ons de bemanning van het neergestorte vliegtuig. Alleen zal de volgorde van de vermelde namen niet overeenstemmen met hun plaats op de foto, verdere info is daar dan ook steeds welkom over. De originele bemanning was Piloot Lt J.A. Shaw, Co-piloot Lt J. Slaten, Navigator Lt E.H. Hoffner, Bommenrichter Lt J.H. Martin, Mechanicien Sgt G.L. Ross, Radioman Sgt. O'Brien - Foto: Replica)

Van dit toestel bestaan vrij veel foto's. Het toestel heeft namelijk na neer te storten verschillende maanden in het veld blijven liggen. Het is praktisch volledig gedemonteerd en uit elkaar gehaald door bevolking die wel altijd iets van het toestel konden gebruiken. Er werd gepoogd de foto's ongeveer volgens ouderdom (en verdere aftakeling van het toestel) te rangschikken.

Beide bovenste foto's dateren van vrij kort na het neerstorten van het vliegtuig. U kunt duidelijk zien dat het vliegtuig nog vrij volledig en amper ontmanteld is. Volgens mij ziet u zelfs op de vleugel nog personen die deel uitmaakten van het plaatselijke verzet. Pastoor Engels (toenmalig priester van de Sint Barbaraschool, huidige Scheppers instituut), was een van de eerste mensen om met de bemanning na de crash te spreken en hen gerust te stellen over het reeds bevrijd zijn van Wetteren. (Beide foto's: Collectie EH Ascoop, Zottegem).

Bovenstaande foto's zijn allicht ook nog van kort na het neerstorten. (Foto's uit het Boek Melle-Wetteren 1914-1918 1940-1944: Georges Van Oostende).

Op de foto's hieronder ziet u steeds het vliegtuig meer en meer aftakelen, naar gelang het steeds langer blijft liggen in het veld en steeds meer wordt gedemonteerd en weggeplunderd. (Alle foto's: Replica)

Wetteren ontvangt officieel Mr. James H. Martin, de bombardier van het neergestortte vliegtuig te Vantegem. (11-6-2007)

Op 11 juni 2007 werd in Wetteren officieel Mr James H. Martin ontvangen. Toen het vliegtuig te Vantegem neerstortte was hij nog geen achttien jaar oud. Hij was indertijd de "bombardier" van de bommenwerper, dit is de bediener van het vliegtuigkanon op de neus van de bommenwerper. Hij is heden woonachtig in South Carolina en wenste bij een bezoek aan Belgie de plek nog eens te bezoeken waar hij nu meer dan 60 jaar geleden als inzittende van een bommenwerper een noodlanding moest maken. De kranige rakker werd onder andere ontvangen door een beperkte delegatie van de brandweer in officiële uitrusting in het bezit van een Amerikaanse vlag.

Op de foto herkent u van links naar rechts. Mevr. Erna Braeckman, schepen te Wetteren, daarachter Dhr De Lathouwer, echtgenoot van Mevr. Braeckman, de Heer en Mevr James H. Martin, Mr Van Den Berghe, brandweercommandant op rust en een beperkte delegatie van de brandweer met Amerikaans vaandel. Op de achtergrond ziet u de resten van bunker AV13 te Vantegem.

Mr James H. Martin, bombardier van de neergestorte B-17 bommenwerper te Vantegem, nu meer dan 60 jaar geleden.