Bunkernummer
Se2
Oud Bunkernummer
ES2
Lokatie
Semmerzake
Toegankelijkheid
Volledig vrij
Aantal kamers

2 kamers voor 75mm geschut en een koepel

Aantal schietgaten
2
Type geschut
2 x 75 mm kanon
Bijhorende vuurrichting
Zuidwesten en Westen
Origineel kadastraal perceel waarop de bunker werd gebouwd:
  • Semmerzake, Unieke Sectie, kadastrale percelen 575s (gedeeltelijk), 575y (gedeeltelijk), 575x (gedeeltelijk) en 575v (gedeeltelijk). Dus het volledig onteigende terrein direct koppelbaar aan de bunker Se2 omvatte op die manier 5 are 37 ca. De bunker Se2 is in feite volledig samen te bekijken met de zeer nabijgelegen bunker Se3 omdat ze samen op de top van deze heuvelflank tegen de Schelde een klein fort vormden. U zal zien dat hun erfdienstbaarheden ook totaal op elkaar uitgewerkt waren.
Meer details over de originele eigenaars en de aktes behorende bij deze bunker:
  • De aktes met bijhorende onteigeningen en erfdienstbaarheden voor de als 1 geheel te beziene bunker Se2 en Se3 zijn allicht van de meest complexe te vinden voor deze bunkerlijn. Voor de bouw van de bunker Se3 werd maar liefst effectief onteigend van 4 verschillende percelen.
  • Het perceel met de grootste onteigening was het perceel Semmerzake, unieke sectie, kadastraal perceel 575x. Hiervan werd een perceel onteigend van 3 are 59 ca. Dit was meteen het grootste gedeelte van een tuin horende bij de woning op perceel 575v, behorende aan dezelfde eigenaar. Van dat perceel 575v gekadastreerd als woning werd ook nog eens 19 ca onteigend. Deze woning werd rond de periode van 2013 gesloopt en is ondertussen vervangen door een nieuwbouwwoning.
    • Deze percelen waren eigendom van Mr Jules Aerts, steenbakker en wonende op de woning van perceel 575v te Semmerzake.
    • De Akte voor deze onteigeningen op de percelen 575x en 575v werden verleden op 19 maart 1935 voor de prijs van 8000 BEF.
    • Op deze prijs werd nog eens een jaarlijkse intrest toegekend ter waarde van 5% wat neerkwam op een jaarlijkse intrest van 125 BEF.
  • Daarnaast werd aan dezelfde eigenaar Mr Aerts nog een tweede akte opgesteld voor tijdelijke en permanente erfdienstbaarheden die zich bevonden tussen Se2 en Se3 om beiden met elkaar te verbinden. Zie hiervoor de bunkerfiche Se3.
  • Daarnaast zijn er nog eens 2 kleinere aktes opnieuw voor de effectieve onteigening voor de bouw van de bunker Se2. Ditmaal zijn het perceeltjes juist zuidelijk van het eerder onteigende gedeelte van perceel 575x. Het zijn dan ook beiden onteigeningen op de bovenzijdes van percelen bosgrond aansluitend bij dit perceel 575x.
  • Enerzijds was er een onteigening van 60 ca op de zuidoostelijke hoek van een groter perceel bosgrond in helling liggend.
    • Dit perceeltje was eigendom van Mr 't Sas René, eveneens steenbakker en wonende te Semmerzake. Dit zou een van de woningen kunnen zijn nu nog terug te vinden op uw rechter kant langs de Bergatstraat, zuidelijk van de bunker Se2.
    • De akte voor deze bijkomende onteigening werd verleden op 26 maart 1935 voor amper 365 BEF. De originele akte sprak over 350 BEF en werd allicht na veel zagen opgetrokken met 15 BEF.
    • Ook op deze beperkte akte zat een jaarlijkse intrest van 5% wat neerkwam op jaarlijks 18.25 BEF.
  • Anderzijds was er een onteigening van 99 ca op het zuidelijke deel van perceel 575y, eveneens een groter perceel bosgrond in helling liggend.
    • Dit perceeltje was eigendom van Eerwaarde Heer Kannunik René De Muynck, wonende te Leuven.
    • Ook deze akte voor deze bijkomende onteigening werd verleden op 26 maart 1935 voor 650 BEF.
    • Ook op deze akte zat een jaarlijkse intrest van 5% wat neerkwam op jaarlijks 32.50 BEF.
  • Om de bunker echter ten allen tijde te kunnen bereiken voorzag men in dit geval een zone van 3 meter breed vanaf de openbare weg (huidige kruispunt van Aalbroekweg en Schokkaertstraat. Van hieraf loopt nu een wegeltje dat ook Schokkaertstraat noemt en toen ook al als erfdienstbaarheid naar de verderop gelegen woning zal gediend hebben.
    • De permanente erfdienstbaarheid werd voorzien in een strook van 3 meter breed langs de rand noordoostelijke rand van perceel 563. Dit liep langs die zijde over 128 meter om dan nog voor 22 meter af te buiten naar links en aan te sluiten op de voorziene onteigening voor deze bunker Se2.
    • De tijdelijke erfdienstbaarheid die de bouw van de bunker diende mogelijk te maken gedurende de periode van 8 maanden volgend op het tekenen van de akte, omvatte een uitbreiding van deze zone van 3 meter naar een zone van 5 meter door extra 2 meter te voorzien van hetzelfde perceel 563.
    • Het perceel 563 was eigendom van Mejuffer Rachel Deronne (zonder beroep) en Jordaan Deronne (burgemeester van Semmerzake). De akte voor deze erfdienstbaarheden werd getekend voor akkoord op 19 maart 1935 voor de vrij schandalig hoge prijs van 2500 BEF.
    • Hierop werd dan nog eens een jaarlijkse intrest toegekend van 5% wat ook nog eens neerkwam op 125 BEF per jaar.
    • Opnieuw is deze akte voor erfdienstbaarheden met deze schandalig hoge vergoedingen er aan gekoppeld, een mooi voorbeeldj van hoe de ons kent ons theorie niet alleen van deze tijd is maar toen ook al meer dan vlot zijn weg kende. De meeste erfdienstbaarheden op de rest van de bunkerlinie gingen amper over de 200 BEF en kenden zelden of nooit clausules voor intresten.
Huidige kadastrale perceelnummers van deze bunker:
  • Van de originele in bovenstaande vermelde percelen is ondertussen lang geen sprake meer. Alle vroegere percelen met als basisperceel 575 zijn heden omgevormd in nog 3 percelen met nr 575. Enerzijds is er het perceel 575b² dat volledig de originele huidige bunker Se2 omschrijft zoals hij heden nog te zien is in het maaiveld van de woning waar hij nu bijstaat. Dit is zonder het perceel dat ooit mee werd onteigend en de toegang zou vormen tot de eigenlijke bunker met inbegrip van een trage inloop voor de kanonnen naar binnen te rijden. De rest van de ooit voor de bunker onteigende percelen zitten allen mee inbegrepen in het huidige perceel 575h².
  • Alle meer naar de Grotenbroekstraat liggende percelen die nooit deel uitmaakten van de onteigeningen en erfdienstbaarheden die vroeger ook basisperceel 575 vormden, krijgen heden een perceelnummer 575p².
  • De respectievelijke bunker is wel 100% zeker ooit opnieuw van de staat verkocht aan de eigenaars van de woning die er vroeger bijstond en ondertussen werd gesloopt.
  • Wel is opmerkelijk is dat men op huidige kadasterplannen de zeer kortbijliggende bunker Se3, amper een 35 a 40 meter van Se2 verwijderd, totaal verkeerd lokaliseert en veel lager in het er naast liggende bos situeert.

Kadasterplannen

Algemene onteigeningschets zoals te vinden bij de aktes behorende bij de bunkers Se2 en Se3.

Beide bunkers waren in feite steeds bij elkaar te bekijken als een klein fort voor in totaal 3 C75 kanonnen.

Detail van de onteigeningen en de erfdienstbaarheden horende bij deze 2 bunkers Se2 en Se3.

De erfdienstbaarheid om in eerste instantie Se2 te bereiken verliep van de smalle wegel die nu nog bestaat en net zoals de hoofdbaan richting kerk, Schokkaertstraat noemt. Op het uiteinde van dit wegeltje ging men nog enkele tientallen meters naar links om dan uit te komen bij het vrij ruime terrein onteigend voor de bunker Se2. De erfdienstbaarheden voor Se3 zouden verder lopen vanaf het terrein onteigend voor Se2.

De weg onderaan maar het is er niet echt aan te zien, is het kruispunt van de Aalbroekstraat en de Schokkaertstraat.

Dit is de actuele kadastrale schets anno 2013 van zowel de kadastrale terreinen waar de bunkers Se2 en Se3 opstaan. Se2 ligt in de noordwestkant van het perceel 575h² en draagt het unieke perceelnummer 575b².

De bunker Se3 ligt op het perceel 574k en kreeg ook een apart kadasternummer met index, namelijk 574f. Alleen heeft men dit perceeltje en de bunker veel te zuidwestelijk van Se2 getekend. De bunker ligt in praktijk zo goed als zuidelijk van Se2.

Let op, als je de schets met de onteigeningen en de erfdienstbaarheden wilt vergelijken met de onderste schets, dien je deze 90° te draaien naar links.

Luchtfoto van 2007 waar duidelijk de verschillende bunkers op te zien zijn, alsook de erfdienstbaarheden. De erfdienstbaarheid vertrekt op het kruispunt van Aalbroekstraat en Schokkaertstraat (richting kerk Semmerzake). Dit is de schuin lopende weg oostelijk - noordoostelijk. Op het uiteinde draait deze af in zuidelijke richting. Op het groene perceeltje voor de laatste huizen (heden gesloopt en vervangen door een nieuwbouw) zie je Se2 liggen. Se3 ligt dan nog zuidelijker en is zichtbaar in het bos. Dit is dus degelijk wel afwijkend met het kadasterplan hierboven afgebeeld.
Routebeschrijving om deze bunker te vinden:
  • Volg Opperweg richting Aalbroekweg. In het centrum van Semmerzake draait u af in het doodlopende wegeltje dat ook Schokaertstraat noemt (en zelfs de originele erfdienstbaarheid naar deze bunker was). De bunker ligt achteraan dit wegeltje in een tuin tussen 2 vrij recent gebouwde woningen.
  • U kunt vanaf de straat de bunker zien. De bunker zelf ligt wel volledig op privéterrein en is niet meer zo vlot aan de binnenzijde te bekijken zonder de nodige hulpmiddelen. Hij is dan ook alleen te bezichtigen mits toestemming van de eigenaar. Respecteer de privacy aub.
Localisatie van de bunker op de bunkerlinie:
  • Het is één van de twee zware bunkers op de westelijke flank van Steunpunt Semmerzake in tweede lijn op de eigenlijke voorlinie van Semmerzake en uitkijkend op de Schelde. De dichtste bunker van de eigenlijke voorlinie is Se1 (105 m). Iets zuidelijker ligt nog Se3 (35 m). Hogerop noordelijk stond nog de commandobunker Se13 (185 m).
Structuur van het bunkertje:
  • De bunker heeft twee ruime kamers die ongeveer met een hoek van 45° ten opzichte van elkaar zijn opgesteld. Het zijn 2 kamers maar in feite vormen ze intern 1 grote ruimte. Links naast de ingang van de bunker zat een observatiekoepel.
Welke type wapens waren in de bunker opstelbaar + wat waren de schietsectoren:
  • De schietgaten van de bunker kijken zowel westelijk als zuidwestelijk uit op de vallei naar de Schelde toe. De bunker had hierdoor een goed uitzicht op de ganse omgeving omdat hij op de rand van een vrij stijle helling stond.
  • De bunker was geschikt voor het plaatsen van twee mobiele 75mm veldkanonnen.

Omschrijving van het gecamoufleerde bunkertje:

  • Een ruw stenen uiterlijk van het type Tyrolien Mamelonné.
  • Origineel was de bunker geverfd met kleurvlekken op het ruwe beton. De grondverf was bij deze bunker (en ook Se3) okergeel. Deze kan nog vrij intact teruggevonden worden aan de binnenkant van de schietgaten. Hierop waren dan kleurvlekken aangebracht in groen en vert de vessie = een mengkleur van okergeel en groen. De bunker heeft echter aan de buitenzijde geen restanten meer van zijn originele kleuren. Ook de verdwenen koepel zal allicht deze zelfde kleuren gedragen hebben.
  • De bunker heeft wel allicht zo goed als zeker nooit zo diep ingewerkt gezeten in de heuvel als getekend op de plannen. De Tyroolse bochelende camouflage was daarvoor ook op de zijwanden met de schietgaten te uitgebreid op de bunker aanwezig. Gedeeltes die onder het maaiveld kwamen te zitten droegen namelijk deze bocheling niet.

Voorstudie

Combinatie terreinschets en grondplan van de bunker Se2. Deze schetsen waren terugvindbaar bij de voorstudie van deze zware bunker.

Opvallend is dat de toegang schuin toekomt op de bunker wat zeker niet zo is uitgevoerd bij het effectieve plan. Wel valt het op dat de bunker sterk in de helling ingewerkt zat en enkel de schietgaten dieper uitgewerkt zaten. De achterzijde en de zijde getekend aan de onderzijde zaten sowieso zo goed als volledig in het maaiveld ingewerkt.

Doorsnede ABC bij dit voorontwerp is genomen doorheen het zuidwestelijk gerichte schietgat en dwars doorheen de tweede kanonkamer.
Doorsnede DE bij dit voorontwerp doorheen het toegangsas en het westelijk georiënteerde schietgat.
Detaildoorsnede FG bij dit voorontwerp van de observatiekoepel.

Originele bouwplannen

Terreinschets zoals te vinden bij de effectieve bouwplannen. Leuk om zien blijft hoe de bunker in zijn geheel ingewerkt zat in de heuvel. De toegang tot het inwendige van de bunker liep vrij traag aflopend vanaf de huidige Schokkaertstraat, rand huidige domein en ook het domein dat toen ooit werd onteigend.

De toegang was zelfs vanaf de straat nog eens apart afgesloten met een haag met een extra dubbel hek.

Enkel beide schietgaten zijn eveneens vrij in het talud. De rest van het talud moet grotendeels mee onder de grond hebben gezetten.

Toch blijft het twijfelachtig of dit effectief zo is uitgewerkt geweest omdat de wanden van de bunker waar de schietgaten inzaten wel degelijk ruimer voorzien waren van het gebochelde uitzicht wat er toch op wees dat dit wel degelijk vrij was en niet zo ruim zouden ingewerkt gezeten hebben onder het maaiveld.

Grondplan van deze zware kanonbunker voor 2 stuks mobiele 75 mm kanonnen. Links van de westelijk gerichte kanonkamer zat de koepel. Elk van de kanonkamers had achteraan link een stapelruimte voorzien voor munitie.

Ook deze bunkers waren net zoals de bunkers voor de mobiele C47 kanonnen voorzien van een apart systeem om de kanonnen zeer snel van richting in de beperkte binnenruimte te kunnen wijzigen. Zie hiervoor deze link.

Ondanks dat deze nog zou zichtbaar moeten zijn in de huidige toegang (veel kleiner dan vroeger en zeker niet meer origineel), is voorlopig elk spoor van de grote getekende sterfput verdwenen.

Doorsnede AB horende bij bovenstaand grondplan doorheen het toegangssas en het westelijk georiënteerd schietgat. Op de schets zie je duidelijk nogmaals dat de bunker een grotere sterfput heeft vergeleken met alle andere bunkers.
Doorsnede CD bij bovenstaand grondplan is opnieuw doorheen het zuidwestelijke schietgat en dwars doorheen de tweede kanonkamer. Op de doorsnede zie je trouwens het getekende tweede schietgat van deze westelijke kamer.
Detaildoorsnede EF bij bovenstaand grondplan is opnieuw van de observatiekoepel.
Actuele toestand van deze bunker:
  • De bunker was tot voor de bouw van de huidige nieuwbouwwoning altijd vlot toegankelijk en mits de toelating van de toenmalige eigenaar kon je vrij vlot de lager liggende schietgaten bekijken. De toegang is vrij ruim opengemaakt. De beide schietgaten zeer beperkt. Dit dichtmetsen dateert van tijdens de Duitse bezetting.
  • Hij zat toen in een zeer rommelig tuintje verstopt en was binnenin gebruikt als een stapelhok en werkhuisje. Aan de bovenzijde was hij volgestapeld met allerhande bouwmaterialen als van een aannemer.
  • Bij de uitbouw van de tuin van de huidige nieuwbouwwoning (rond 2012) is de bunker in elk geval bewaard gebleven maar om esthetische redenen en vooral ook voor de veiligheid in de tuin achteraan grotendeels verdwenen in een ophoging. Het is te zeggen, de stijle wanden van de bunkerwanden waarin de schietgaten zaten, zijn mee verdwenen in een 45° lopende helling en hierdoor niet meer zichtbaar.
  • De bunker is hierdoor nog volledig terug te vinden in de tuin in die mate dat je volledig zijn dak kan zien met het nog vrij intacte ruw gebochelde Tyroolse camouflagewerk. Ook de verdwenen koepel steekt nog altijd als een bult naar boven.
  • Wel zijn hierdoor de flanken met daarin de schietgaten volledig onder de grond verdwenen. Jammer dat deze eens niet bijkomend in hun volle glorie bijgefotografeerd werden tijdens de uitvoering van de nivelleringswerken.
  • De eigenlijk toegang met zijn voorheen ook al aanwezige vrij gevaarlijke en stijle trap zijn ook nog aanwezig. De bunker is dus nog altijd zoals het vroeger was, aan de binnenzijde betreedsbaar en ook daar volgens de huidige eigenaars niet verder opgeruimd. Ik moet wel zeggen dat hij de laatste keer dat ik hem intern bezocht wel al heel wat leger was dan dat ik hem ooit bij eerste bezoeken terugvond. Wel is ook dit een meter of 4 lange en ongeveer 1 meter brede gat bovenaan volledig afgespannen met een draad zodat je hem zeker niet meer zo eenvoudig kan betreden dan dat dit vroeger wel degelijk het geval was. Eigenlijk is het op dat gebied wat jammer dat men aan kopse zijde van de trap geen klein hekje heeft gestoken zodat hij toch altijd vlot bereikbaar had gebleven. Dit is heden op zijn huidige manier van afsluiten niet echt meer het geval maar het is zeker niet onmogelijk om dit alsnog in de toekomst misschien alsnog te doen.
  • Voor de rest is de bovenzijde van de bunker als een soort terras uitgewerkt dat zeer mooi uitkijkt over de vallei naar de Schelde toe.
  • In zijn huidige vorm zijn de schietgaten dus niet meer zichtbaar en afgesloten. Ook is de toegang in theorie afgesloten maar altijd indien gewenst met enige voorzichtigheid nog wel bereikbaar en te betreden. Zonder hekje is bezoeken bij gidsbeurten wel zo goed als uitgesloten wat vroeger wel vlot kon.
  • Deze toegang was zeker ook voorheen al niet origineel meer zoals hij was. Normaal had deze bunker een vanaf de straat geleidelijk naar beneden lopende toegangsleuf. Er dienden namelijk vlot 2 C75 mm kanonnen naar binnen gereden te kunnen worden. De keermuur naar de straatkant toe was dus zeker niet origineel. Mogelijks zitten onder het huidige maaiveld nog betonnen keerwanden van de originele toegangsoprit.
Draagt de bunker nog sporen van de meidagen 40:
  • De bunker heeft allicht nooit echt rechtstreeks oorlogsgeweld gekend en draagt allicht ook totaal geen sporen van strijd. In elk geval heb ik er nog geen kunnen van terugvinden en zou het weinig waarschijnlijk zijn.
Anekdotes, leuke weetjes en verhalen direct koppelbaar aan dit bunkertje:
  • Op 18 mei 1940 diende een sectie van de 5e Batterij van de 8e Artillerie posities in te nemen in de 75 mm kanonbunkers op de Tumulus. Dit waren dus de bunkers Se2 en Se3. Bij hun aankomst werd al vrij snel een groot probleem vastgesteld. Zo bleek de begroeiing voor deze bunkers zo sterk opgeschoten dat het levensgevaarlijk werd voor de artilleristen om vanuit de bunkers te vuren. Het rooien van de bomen die hier risico voor inhielden zou meerdere dagen werk gevraagd hebben van de aanwezige genietroepen en die tijd was er toen zeker niet meer als u weet dat de hel aan het Bruggenhoofd Gent losbarstte 2 dagen later. Er is toen van de Belgische legerleiding aanwezig te Semmerzake beslist om allicht beide bunkers niet te gebruiken in de strijd die mogelijk ging volgen.
  • Ondanks dat de bunker net zoals Se3 allicht nooit echt gebruikt is omdat men eigenlijk al veel vroeger had moeten beginnen met de bomen voor de bunkers te rooien en het schootsveld vrij te maken, heeft men voorheen zeker met deze bunker ook al heel wat problemen gehad. Zo had men al van kort na de afwerking van de bunker problemen met het behouden van de camouflagekleuren op de bunker. Vooral de groene camouflagevlekken op de lichtbruine grondverf verdwenen altijd zeer snel door afwisseling van grote hitte op het blote beton gevolgd door soms overvloedige regen. Bunker Se2 stond grotendeels op de kop van de helling onbeschermd in weer en wind. Indien deze camouflagekleuren verdwenen van de geelbruine ondergrond, werd de bunker van verderaf gezien een okergele vlek in het landschap. De camouflagevlekken zijn meermaals heraangebracht omwille van deze reden. Dit zal een bijkomende oorzaak zijn dat men niet moet verwachten (en ook zo bij bunker Se3) nog veel originele camouflagekleuren terug te vinden op de buitenzijde van de bunker.
  • Boven de toegangsdeur aan de binnenzijde draagt de bunker alvast nog een originele inscriptie waar zo goed als ze nog leesbaar is, de datum 15 mei 1940 valt op te lezen.
  • Een niet zo leuke anekdote die in elk geval wel allicht het toch iets meer afsluiten van de bunker verantwoordt, is het feit dat de aannemer die de afsluiting heeft geplaatst rond de huidige toegangsopening van ongeveer 4 op 1 meter, bij deze werken zelf op het hoogste punt van de kuil hier is ingesukkeld en daarbij zijn borstbeen brak. Dus toch niet zo onverantwoord om de put in de tuin op een verantwoorde manier te beveiligen.
Kostprijsschatting van het toenmalige bunkertje:
  • Op basis van de hoeveelheden toegepast binnen de bouwproject A en B voor gelijkaardige bunkertjes, gecombineerd met de toegepaste basisprijzen zoals in het bestek van bouwproject E terug te vinden, werd een eerste benaderende prijs bepaald voor elk van de bunkertjes. Deze detailprijzen werden daarna herrekent via de regel van 3 op basis van de werkelijke projectprijs zoals terug te vinden in het bestek en de totaalprijs zoals zelf op basis van de gemaakte veronderstellingen, bekomen. Op die wijze moet dit bunkertje ongeveer 108.862,50 Bef gekost hebben.
  • Als men hier nog eens een aantal zaken gaat bijtellen die niet dienden ingecalculeerd te worden door de bouwfirma's maar rechtstreeks werden aangeschaft door de militaire overheid zoals bv chardomes, koepels, ventillatoren,... moet de totale kostprijs ongeveer op 138.862,50 Bef hebben gelegen.
  • Ter info: 1 BEF in 1934 komt ongeveer overeenkomt met een bedrag van 74 BEF (1.84€) in 2013, een "factor 74" dus.
Algemene foto's uit de oude doos (voor 2006 - chronologisch)
Wijze waarop de bunker anno 1995 volledig zat verstopt in een groententuintje. Men moest toendertijd de bunker eigenlijk al weten zitten om hem praktisch in het terrein te zien liggen en terug te vinden. (Foto: Collectie G. De Jong - Simon Stevin Stichting)
Binnenzicht uit dezelfde periode. De bunker is altijd al een bergruimte geweest. (Foto: Collectie G. De Jong - Simon Stevin Stichting)
Beschrijvende foto's van het bunkertje
Blik vanuit een tuin in de Bergatstraat. De bunker zit volledig verscholen tussen de begroeiing linksboven op de top.

De fotoreportage is opgebouwd op foto's van voor de bouw van de nieuwbouwwoning bij de bunker rond 2012. Hij was toen namelijk op technisch gebied fraaier te bekijken omdat hij heden grotendeels onder het maaiveld verstopt zit en niet meer zo vlot toegankelijk is dan het toen wel het geval was.

De bunker stak zo een 30 a 40 cm met zijn bovenstructuur boven het maaiveld uit. Links ziet u achter de toegangskuil die vroeger een zeer trage aflopende toegang was vanaf de straat, de bult van de verdwenen observatiekoepel.

We kijken hier op de zijkant van het uitstekende stuk van het zuidwestelijk georiënteerde schietgat. Probeer de groene struik rechts te herkennen op de foto hierboven. Rechts opnieuw de bult van de koepel.
Blik op het zuidwestelijke schietgat.
Hetzelfde schietgat van de benedenzijde. Gezien de bunker toch wel vrij ruim voorzien is van Tyroolse camouflage, lijkt het weinig waarschijnlijk dat hij ooit zo sterk is aangevuld geweest met grond rond de schietgaten dan dat dit effectief op de plannen is getekend. Allicht heeft hij altijd meer uit het terrein uitgestoken dan op basis van de plannen zou worden verondersteld.
Binnenzicht door het beperkt geopende schietgat.
Blik op de zijkant van de zuidwestelijk gerichte mitrailleurkamer met op de achtergrond het tweede westelijke gerichte schietgat.
Detailzicht op het tweede eveneens beperkt geopende schietgat. Je krijgt nog duidelijk de originele geel-bruine grondkleur die de bunker ook aan de buitenzijde zal gehad hebben, te zien.
Rommelige bovenzijde op deze zelfde flank. We staan hier net boven het westelijke schietgat.
Detail beperkt geopende 2e schietgat.
Ook toen al was in elk geval de vrij gevaarlijke toegangskuil afgezet met een afsluiting.
De actuele toegang van de bunker. Vooraan een vrij stijle trap (zeker niet origineel). De muur achteraan beneden kan dit eventueel wel zijn maar dat is ook zeker twijfelachtig. De keerwand rechts is zeker niet origineel.
Detail van de glibberige en soms wel gevaarlijke trap.
Blik op de beperkt geopende toegang van de binnenzijde gezien. De binnenzijde van de bunker is jaren gebruikt als werkhuis en stapelruimte van bouwmaterialen.
Achterhoek van de kanonkamer.

In deze achterhoek merk je nog met een bijkomende witte pijl die naar boven is gericht, een R-teken. Dit diende om het kanon in de zuidwestelijke kanonkamer perfect te kunnen richten op het schietgat.

In deze bunkers zie je merkwaardig genoeg ook de afgebrande haken van etagères. Blijkbaar waren deze dus wel degelijk aanwezig in deze zware kanonbunkers maar niet in de bunkers voor de mobiele C47 kanonnen.

Boven de toegang vind je nogmaals RD en een richtstreep. Dit is het merkteken voor het perfect richten van het 75 mm veldgeschut voor het westelijk gerichte schietgat.

Nog merkwaardig en ook maar door mijzelf ontdekt bij het sorteren van de foto's van deze bunker is de inscriptie rechts naast de letters RD. Persoonlijk kan ik enkel de letters A..RPE herkennen. Daaronder straat vrij duidelijk de datum van 15 mei 1940. Dit moet dus bijna een inscriptie zijn van de eerste Belgische troepen die deze bunker in meidagen moeten bezet hebben.

Blik vanaf de binnenzijde
Detailzicht zelfde schietgat anno 2012. De bunker was toen al grotendeels ontruimd en vrij gemaakt aan de binnenzijde. Merk in dit geval de zeer fraaie kleuren op aan de binnenzijde van het schietgat.
Links achter de toegang vind je ook deze 2 nissen voor het stapelen van de 75 mm munitie. Elke kamer had zo een stapelruimte. Deze zaten bij deze bunker letterlijk links en rechts rond de toegang van de koepel.
Ook de tweede kanonkamer had dus zo een dubbele stapelnis.
Bij deze bunkers had je dus in de kanonkamers ook een verlaagd niveau. Hierin zat een ingenieus systeem uitgewerkt om het 75 mm geschut zeer vlot en zeer snel te kunnen wijzigen van vuurrichting. Dit systeem was sterk gelijkend op het systeem dat ook bestond in de bunkers voor de C47 antitankkanonnen.

Leuke foto met beide schietgaten op 1 foto.

In dit geval kun je toch wel spreken van een ruime bunker. Wel wil je niet weten hoe je oren zouden aanvoelen als hier gelijktijdig door twee stukken veldgeschut van 75 mm zou worden gevuurd.

Detail tweede kanonkamer.
Detail van het tweede en minder geopende schietgat met zuidwestelijke vuurrichting.
Blik op de smalle nis die de toegang verschaft tot de observatiekoepel. Deze koepel zelf werd betreden via een aantal verdwenen stijgijzers in de muur.
De nog altijd dichtgemaakte koepel bovenaan.
De bouw van de nieuwbouwwoning bij de bunker (anno 2012 en later) en het inwerken van de bunker in het talud.
Dit is een eerste foto van januari 2012 van de in aanbouw zijnde nieuwbouwwoning. De bunker zelf ligt gedeeltelijk onder het hoopje grond waar de betonkubel tegen ligt. De toegang steekt onder enkele houten paletten zodat niemand er kon invallen.
Deze foto is reeds van mei hetzelfde jaar. De bunker ligt al opnieuw weer vrij.
In 2013 was de woning op zich gebouwd en lag de bunker nog redelijk verweesd op de uithoek van het terrein.
Anno 2015 kon je de bunker als volgt terugvinden achter de nieuwbouwwoning.
Anno juni 2017 is de situatie vanaf de straatkant als volgt geworden.
Men heeft de bunker in de ondergrond laten steken en het niveau van het maaiveld opgetrokken tot de bovenzijde van het beton van het dak. Vooraan links het toegangssas zoals het vroeger ook al te zien was als een rechthoekige smalle strook met een vrij stijle trap.
Veiligheidshalve werd de kuil afgesloten met een draad. Wel jammer dat men hier op de linker kant geen hekje geplaatst heeft, dan had de bunker nog altijd vlot toegankelijk geweest. Nu is dit ook nog wel mogelijk maar zeker niet echt evident.
Van de bovenzijde werden enkele betonnetten op het gat gelegd om te vermijden dat iemand (en vooral kleinkinderen van de huidige eigenaars) in de kuil zouden vallen. Dramatisch genoeg is de aannemer die de omheining rond de bunker heeft geplaatst bij dit plaatsen zelf in de put gevallen op het hoogste punt hier zichtbaar en heeft hij daarbij zijn borstbeen gebroken.
Door alles uit te nivelleren heeft men ook wel de beide schietgaten en de stijle wanden vanaf het dak (een 2 tal meter, origineel allicht een 3 tal meter) opgehoogd en uitgewerkt onder een helling van ongeveer 45°. Hierdoor is natuurlijk nu een zeer veilige situatie ontstaan maar jammer genoeg het zicht op de originele bunker sterk verminderd. Anderzijds is de bunker op deze wijze wel nog altijd vrij intact (zeker qua binnenzijde) bewaard gebleven. De huidige wijze van conserveren geniet ook niet ten volle mijn voorkeur omdat ze wel de ganse bunker qua schietgaten en wanden uit het zicht heeft gehaald. Toch is het positief dat hij door deze manier van conserveren nog altijd is blijven bestaan, jammer iets meer onder het maaiveld dan het origineel de bedoeling was.
Zicht van hoe hoog de heuvel hier wel degelijk is vanaf het dak van de bunker. Achter de bomenrij in de verte loopt de eigenlijke Schelde.
 
Vorige (Se1)
Vorige (Se1)
Volgende (Se3)
Volgende (Se3)