Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Schuilplaatsen voor havenarbeiders Gentse kanaalzone uit de koude oorlog

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Toestand Belgisch leger ten tijde van augustus 1914

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links


Chronologisch verloop van de 18 daagse veldtocht aan het bruggenhoofd Gent.

Hieronder vindt u een kort overzicht van de 18-daagse veldtocht zoals hij nog verder verliep nadat Bruggenhoofd Gent verlaten was, tot de capitulatie van Belgie op 28 mei 1940 en zelfs de laatste stuiptrekkingen van bepaalde eenheden die nog noodgedwongen mee terugtrokken tot in Dunkerque (Frankrijk) op 6 Juni 1940.

24 mei 1940

Algemeen.

In Frankrijk gaat Calais verloren aan de Duitsers.

Te Namen valt het laatste nog standhoudende fort van Dave.

Het gevallen Fort van Dave (Foto: Replica)

Voor wat nog resteert van het opnieuw teruggetrokken Belgisch leger, begint opnieuw een verbeten strijd aan de Leie. Deze strijd zou nog eens 4 dagen duren en opnieuw veel slachtoffers eisen aan beide zijden van het front. De nieuwe stellingen zijn totaal niet voorzien van vooraf gemaakte veldversterkingen of bunkers zoals aan Bruggenhoofd Gent en de Scheldestelling. Ook is de waterstand van de Leie door massaal in Noord-Frankrijk veroorzaakte overstromingen, zeer laag. Omdat de Duitse aanvaller ontzettend veel last heeft van zeer goede gerichte Belgische artilleriebeschietingen, wordt overgegaan op bombardementen en onder vuur nemen van deze stellingen vanuit de lucht. Hier was Duitsland heer en meester. Het Franse en Britse leger waren de controle op het luchtruim op dit moment van de oorlog in de lucht totaal kwijt.

01:00

Gent. Het wielrijderseskadron van de 16e Infanteriedivisie verlaat als een van de laatsten Gent. Hierbij hadden zij gans de tijd kleine schermutselingen gehad met Duitse verkenningseenheden. Via een aantal noodbruggen te Sint Martens Leerne, bereiken zij als een van de laatsten de nieuwe stellingen te Nevele.

03:30

Gent. Het wielrijderseskadron van de 18e Infanteriedivisie verlaat als allerlaatste de stad Gent, de laatste bruggen in tweede lijn achter zich opblazend.

06:30

Gent. Het aantal krijgsgevangen genomen Belgische soldaten in Gent is ondertussen opgelopen tot meer dan 5000. Volgens Duitse registraties bleek het in hoofdzaak te gaan om soldaten van de 41e, 44e en de 39e Linie (allen 16e Infanteriedivisie). Daarnaast waren er ook heel wat 3e Karabiniers (18e Infanteriedivisie). In kleinere hoeveelheden werden ook groepen van eerder verdwaalde compagnieën vastgesteld van onder andere 1e, 9e, 11e en 17e Linie.

De Duitse verkenningstroepen van AA25 stellen opnieuw vast dat de Belgische troepen hun stellingen hebben verlaten. Gent is een bezette stad.

Al vrij snel wordt het centrum van Gent dan ook overspoeld door Duitse troepen op hun weg om door te trekken op de Leiestelling. De zichten die u hier te zien krijgt zijn beiden van de Limburgstraat te Gent. Merkwaardig is dat de zichten zeer klassiek lijken maar uiteindelijk niet meer identiek fotografeerbaar zijn omdat hier toch wel heel wat is gewijzigd door de jaren heen.

Dit zijn 2 oude zichten van de doortrekkende eenheden van het Duitse MG Bataljon 6 doorheen de Gentse binnenstad. MG Bataljon 6 was een sterk gemotoriseerde Duitse eenheid. (Oude foto's: Collectie Peter Taghon)
Nog 2 foto's van dezelfde eenheid in het Centrum van Gent. (Oude foto's: Collectie Peter Taghon)
Duitse troepen laten zich hier fotograferen voor de trappen van het stadhuis (links). Er zijn ook nog Belgische krijgsgevangenen te zien op de foto, tussen aanwezige burgers op de straat. We kijken in de richting van de Belfortstraat (Oude foto: Collectie Peter Taghon)

Nog zeer moeilijk te plaatsen zijn deze Duitse officieren van de Duitse verkenningseenheid Aufklärungsabteilung 25 op de Poeljemarkt. Niet alle gebouwen op deze locatie zijn dus even oud (en dus nog verbazend recent). Op de achtergrond staat nu Restaurant Amadeus waar vroeger dus een Pianowinkel was gevestigd. (Oude foto: Collectie Jacques De Vos)

09:20

Zelzate. Rond dit tijdstip wist het Duitse 256e Pionierbataljon een eerste noodbrug af te werken over het oude kanaal in het centrum van Zelzate. Hier bestaan wel wat foto's van waarvan u hieronder een bloemlezing kan zien.

De eerste foto's zijn steeds genomen kijkend in de richting van de Frans Wittoucklaan. We kijken dus in de richting van het centrum van Zelzate en zien de troepen dus ook logischer wijze allen in onze richting komen. Er zijn hier dus heden amper nog gelijkenissen terug te vinden tussen vroeger en nu. (Alle oude foto's: Collectie Peter Trödel)

De volgende foto's zijn dan op hun beurt kijkend op dezelfde noodbrug in de andere richting. We kijken in dit geval op de Groenstraat, op weg naar het nieuwe kanaal Gent - Terneuzen. In dit geval zien we de troepen dus ook allen logischer wijze van ons wegtrekken.

(Alle oude foto's: Collectie Peter Trödel behalve rechts onder: Collectie Peter Taghon)

 

Op deze oude foto wordt het locatliseren opnieuw iets lastiger omdat de uitpunten van de noodbrug dus niet meer te zien zijn. Gelukkige kregen we dan wel als herkenningspunt op de achtergrond bij beide oude foto's, de door de Belgische Genie opgeblazen kerktoren van Zelzate in de plaats. (Oude foto's: Collectie Peter Trödel- onderaan rechts: Google Streetview)

Zelzate. Kort na het in gebruik nemen van deze noodbrug over het oude kanaal Gent - Terneuzen zal ook het kruisen beginnen van het nieuwe kanaal Gent-Terneuzen waar ook alle Belgische stellingen ondertussen verlaten bleken te zijn. In eerste instantie zouden de Duitsers hier proberen met vlotten dit kanaal over te steken in de nabijheid van de eerder opgeblazen spoorwegbrug terwijl Pioniertroepen ook gelijktijdig hier beginnen een vlottenbrug te bouwen.

Hier rechts zien we Duitse Genietroepen aanzet nemen voor de bouw van de noodbrug over het kanaal nabij de eerder opgeblazen spoorwegbrug. Je ziet de restanten van de monumentale spoorwegbrug scheef in het kanaal hangen. (Oude foto rechts: Collectie Peter Taghon - Oude foto's onder: Collectie Peter Trödel)

Op onderstaande foto's zie je duidelijk het gebruik van een vlottenbrug kortbij dezelfde vernielde spoorwegbrug. Je ziet trouwens op de foto hier rechts ook gelijktijdig de bouw van de vlottenbrug iets verderop. Op de achtergrond zie je ook nog de rookkolommen van de brandende fabriek van Purfina te Rieme. (Oude foto's: Collectie Peter Trödel)

Ook in onze eigen regio van bruggenhoofd Gent, zouden al vrij snel vernielde en cruciale bruggen hersteld worden. Dit was zeker geen zaak van enkele dagen nadien maar diende allicht gezien te worden in periodes van maanden. Vergeet niet hoeveel infrastructuur origineel bij vooral het terugtrekken van de Belgische troepen werd opgeblazen en dus onbruikbaar gemaakt. Heel vaak lieten de tijdelijke bruggen over waterlopen geen scheepsverkeer meer toe.

De nieuwe noodbrug te Eke (Grenadiersweg)

Gezien de Schelde ook wel voor de Duitsers van belang was als transportader werd de vernielde brug vrij snel opgeruimd en op dezelfde locatie een houten (Bailey) noodbrug gebouwd die nog vrij lang dienst zou doen tot na de oorlog. (Oude foto: Collectie Antoine De Smet)

De noodbruggen te Zwijnaarde

Zoals al gemeld bij het verhaal van het opblazen van deze brug, lag deze toen niet meer waar de brug daar nu te vinden is. De weg naast de Schelde is heden nog altijd de Nieuwescheldestraat. De witte woningen rechts bestaan nog steeds. Hieronder een korte fotoreportage van de bouw van deze noodbrug. De noodbrug lag kort voor de originele opgeblazen brug.

(Alle oude foto's: Replica)

14:30

Leiestelling nabij Bissegem. Eerste effectieve aanvallen en pogingen om de Leie over te steken te Bissegem. Een eerste bres ontstaat in de Leiestelling in de linies die worden verdedigd door de 3 Infanteriedivisie (1e, 24e en 25e Linie). De 3e Infanteriedivisie wordt praktisch volledig buiten strijd gezet bij deze doorbraak en gaat voor de rest van de strijd totaal verloren. Ook op de scheiding van de 3e en de 1 Infanteriedivisie wordt nog een tweede bres geslagen over de Leie. Deze is beperkter maar ook hier slaagt men er niet meer in deze bres volledig te dichten.

Situatie aan de Leiestelling ter hoogte van Bissegem 's avonds op 24-05-1940 (Bron: Mai 1940, La bataille de Belgique - M. Fouillien en J. Bouhon)

15u30

Gent. Het aantal Belgische krijgsgevangenen te Gent is ondertussen opgelopen tot rond de 8000 soldaten. Dat dit aantal nog zo sterk gestegen was, had ook veel te zien met de 24e linie die massaal bestond uit aanhangers van het V.N.V. Dit had eerder de Belgische soldaten al opgeroepen onder te duiken en zich over te geven aan de Duitse aanvallers. Voor degenen die zich definitief wilden overgeven aan de Duitsers, was dit een ideale mogelijkheid.

Ondanks dit grote aantal krijgsgevangen soldaten werd de Duitse stadscommandatur nog op het matje geroepen. De continue stroom van vluchtelingen in zuidelijke richting vanuit Gent bleef aangroeien. Een van de belangrijkste bronnen hiervan waren allicht duizenden Belgische soldaten die ongemerkt probeerden zich uit de voeten te maken naar huis, weg van de oorlog. Velen hadden over hun legertenue wat gammele burgerkleding aangetrokken probeerden zo ongemerkt de stad uit te geraken zonder in krijgsgevangenschap te belanden. Hadden alle Belgische troepen die te Gent de strijd gestaakt hadden zich effectief overgegeven, had het aantal allicht de 10.000 overschreden.

21u00

Leiestelling nabij Bissegem. De commandant van de 3e Infanteriedivisie geeft opdracht terug te trekken op de Mandel in plaats van de Leie omdat opnieuw terugwinnen van het verloren gebied voor zijn troepen niet meer mogelijk is.

Om deze eerste nieuwe nederlaag op te vangen krijgt de 10e Infanteriedivisie de opdracht een nieuwe verdedigingslijn op te werpen tussen Ledegem en Sint Eloois Winkel. Bijkomend wordt door onder andere de restanten van de 24e Linie een bretelle opgetrokken van Heule naar Gullegem om de gemaakte bres te proberen isoleren.

Toch weet men voorlopig de Duitsers vast te pinnen op het veroverde stukje terrein aan de overkant van de Leie door hevige Belgische artilleriebeschietingen.

Langs het afleidingskanaal. Hier kent men enkele contacten maar geen enkel leidt voorlopig tot echte problemen. De zwaarste contacten waren te Balgerhoeke. Dit zal in de komende dagen een zwakke schakel op het Schipdonkkanaal blijven omdat zich hier een regelsas bevond over het kanaal dat onmogelijk volledig kon opgeblazen worden omdat daardoor het waterpeil op dit kanaal totaal niet meer regelbaar zou zijn.

Tussen Menen en Ieper is omwille van de tweede kleinere geslagen bres over de Leie een onbewaakte zone ontstaan tussen de Belgische en nog aanwezige Britse troepen. Er wordt echter stand gehouden door zeer harde weerstand van de 2e Cavaleriedivisie en de 6e en 10e Infantieriedivisie. De Belgen weten de lijn Ieper-Roeselare in handen te houden.

(Schets: De Achttiendaagse veldtocht - Ministerie van Landsverdediging)

Situatie op 24 mei 1940, 's avonds. De Noord Franse situatie loopt verder uit de hand. De Duitsers hebben ondertussen tegen de kust, Calais bereikt. In het noorden van Frankrijk blijven de Fransen enkel stand houden maar ze slagen er niet in eerder verloren terrein terug te winnen.

De situatie is zodanig dat de Franse generaals in Noord Frankrijk geen contact meer hebben met hun legerleiding omdat ze mee afgesneden zijn van de rest van het Franse leger samen met het Belgische leger en Britse troepen.

De Britten geven na het verlaten van Arras de opdracht het nog aanwezige zware materieel te evacueren in de richting van Le Havre. Alles duidt er op dat de Britten niet meer als plan hebben de bres te proberen breken maar wel nog proberen te redden wat er nog te redden valt van hun nog aanwezige troepen en materiaal.

Het Belgische leger probeert zo goed als het nog kan stand te houden achter de Leiestelling ondanks dat er reeds van de eerste dag 2 bressen worden geslagen te Bissegem en ten zuiden van Kortrijk.

Ook het kanaal van Gent-Terneuzen is ondertussen totaal verlaten en in Duitse handen.

Te Namen valt ook te Dave het laatste nog weerstandbiedende fort.

Detail van vorige schets. (Schets: De Achttiendaagse veldtocht - Ministerie van Landsverdediging)

Specifieke extern gebruikte bronnen:

  • Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon
  • Een officieel overzicht van de gebeurtenissen 1939-1940 - Uitgegeven door Ministerie Buitenlandse zaken België te Londen in 1941
  • Mei 1940 - De 18-daagse veldtocht in woord en beeld - Peter Taghon - Lannoo 2010
Home Terug naar bovenkant pagina Vorige: 23 mei 1940 - De val van Gent Volgende 25 mei 1940 - De slag om de Leiestelling